Rotterdamse corporaties vrezen voor oude wijken; Gemeentelijke lasten stadsvernieuwing worden te zwaar

ROTTERDAM, 29 JULI. De woningcorporaties in Rotterdam gaan de gemeente na de zomer om garanties vragen dat de stadsvernieuwing wordt voortgezet in de wijken waar ze al begonnen is. Dit zegt voorzitter P. van der Gugten van de Federatie van Rotterdamse Woningcorporaties. Hij vreest dat de gemeentelijke bezuinigingen op de stadsvernieuwing ertoe zullen leiden dat de corporaties minder gaan investeren in lopende nieuwbouw- en renovatieprojecten in de oude stadswijken.

Gisteren maakte de gemeente bekend dat naar schatting slechts 10.000 van de geplande 13.500 woningen volgens plan zullen worden gerenoveerd. De overige 3.500 komen pas na 1996 aan de beurt. De bezuinigingen zijn volgens B en W noodzakelijk omdat de lasten van het stadsvernieuwingsbeleid van de afgelopen jaren “een onaanvaardbare omvang krijgen”.

De woningbouwverenigingen vrezen nu dat stadsvernieuwingswijken straks “half worden afgemaakt”, aldus Van der Gugten. Met name Spangen, Bospolder, Het Nieuwe Westen en in Rotterdam-Zuid wijken als de Tarwewijk en Bloemhof zullen te maken krijgen met voortschrijdende verpaupering, voorziet Van der Gugten. “Mensen met hogere inkomens willen niet wonen in een straat vol dichtgespijkerde panden. Dat betekent dat je opnieuw concentratiewijken krijgt voor mensen aan de onderkant van de samenleving. Woningcorporaties zullen geen risico willen lopen met miljoeneninvesteringen zolang zij niet de zekerheid hebben dat de renovatie van een wijk wordt afgemaakt.”

Van der Gugten voorspelt dat het overleg tussen de gemeente en de corporaties, na de zomer, een aantal “hete maanden” te zien zal geven. Hij zegt begrip te hebben voor het uitgangspunt dat de gemeente haar “huishoudboekje op orde wil houden”, maar dat principe geldt evenzeer voor de corporaties. “Wij kunnen niet het risico lopen dat we straks met grote aantallen lege woningen blijven zitten.” Volgens Van der Gugten moet de lokale politiek een duidelijke keuze maken om de stadsvernieuwing voort te zetten.

De gisteren aangekondigde vertraging van de stadsvernieuwing wordt mede veroorzaakt door het teruglopen van de rijksbijdrage, aldus het college van B en W. Staatssecretaris Heerma (volkshuisvesting) heeft de komende jaren 11 miljard gulden beschikbaar voor de vernieuwing van vooroorlogse wijken in heel Nederland. De vier grote steden zijn echter van mening dat dat bedrag maar net voldoende is voor de verbetering van de oude wijken in hun vier steden. Rotterdam krijgt nu ruim 12 procent van de rijksbijdrage. Volgens wethouder ir. P. Vermeulen (stadsvernieuwing en volkshuisvesting) is dat bedrag ontoereikend om de verpaupering van de oude wijken tegen te gaan. Het stadsvernieuwingsfonds van Rotterdam sloot 1991 af met een tekort van ruim 40 miljoen gulden.

Vermeulen zei gistermiddag in een toelichting op de bezuinigingen met grote tegenzin tot de maatregelen te hebben besloten. “Rotterdam is hier natuurlijk niet op uit. Er is een nauwe samenhang met sociale vernieuwing en verpauperingsprocessen. Het programma dat de stad nodig heeft kunnen we nu niet uitvoeren.” Toch heeft de gemeente geen keus, meent Vermeulen. Als de de stadsvernieuwing in het huidige tempo wordt voortgezet “loopt het voor honderden miljoen guldens uit de klauwen”. “Bovendien moet er ook een einde komen aan de onzekerheid in de wijken. De politiek moet helder zijn. Dan maar goed in die zure appel bijten.”

Vermeulen wil na de zomer overleggen met de woningcorporaties en bewonersorganisaties over de concrete invulling van de maatregelen. Behalve een vertraagde uitvoering van stadsvernieuwingsprojecten zijn nog zeventien andere maatregelen aangekondigd, die in vier jaar tijd een bezuiniging van 80 miljoen gulden moeten opleveren. Zo zullen bewoners over acht jaar tweemaal zoveel per maand gaan betalen voor een parkeervergunning, zonder dat het aantal parkeerplaatsen wordt uitgebreid zoals aanvankelijk de bedoeling was. De gemeentelijke subsidie voor aanpassing van woningen voor ouderen wordt met ingang van 1 januari 1993 geschrapt.

Sinds 1974, toen de stadsvernieuwing door de gemeenteraad tot hoogste prioriteit werd verheven, zijn in Rotterdam 70.000 woningen verbeterd, of gesloopt en herbouwd. De stad betaalde ruim anderhalf miljard gulden uit eigen middelen om verpauperde wijken te verbeteren.

Woordvoerder D. van den Berg van het Rotterdams Overleg van Bewonersorganisaties (ROB) betreurt dat bewoners van stadsvernieuwingswijken het perspectief op verbetering wordt ontnomen. “Daardoor zullen bewoners die het zich enigszins kunnen permitteren de wijk verlaten.” Omdat de gemeente minder panden zal aankopen voor renovatie of nieuwbouw worden de bewoners in toenemende mate afhankelijk van speculanten, voorspelt Van den Berg. In het overleg met wethouder Vermeulen zullen de bewonersorganisaties aandringen op tijdelijke opknapbeurten en buurtprojecten.