Natuurlijk is Miroslava Buric in Barcelona ...

Natuurlijk is Miroslava Buric in Barcelona aangekomen. Nadat de fotograaf van een groot persbureau op het lumineuze idee was gekomen om haar een rondje te laten trainen tussen de ruïnes van Sarajevo, kon er eigenlijk al niets meer mis gaan. Overmorgen loopt ze in de series van de 3000 meter. Haar foto is allang kampioen.

Het succes van de foto is te danken aan de combinatie van twee grote evenementen, de Spelen en de Burgeroorlog, die samenkomen op het punt waar de media ze het liefste willen hebben: in een begrijpelijk mensenverhaal. Het verhaal was zelfs zo begrijpelijk dat het als beknopt onderschrift meegeleverd werd. Miroslava maakte deel uit van de Joegoslavische atletiekselectie, werd van huis en haard verdreven en gevangen genomen, leed honger, verloor haar broer uit het oog, wordt tijdens het hardlopen nog steeds door sluipschutters beschoten, maar traint ondanks alles dapper door - zou ze het halen? Ze heeft het gehaald.

Bij nader inzien is het verhaal helemaal niet zo begrijpelijk. Wat zouden de kranten en de tijdschriften die de foto publiceerden er mee hebben willen zeggen? Dat die rare oorlog in Joegoslavië best wel ernstig begint te worden, nu zelfs de topsport er niet heilig meer is? Dat Barcelona belangrijker is dan Sarajevo? En, wat ik me zelf steeds heb afgevraagd: als juffrouw Buric kennelijk zo kwiek ter been is, waarom gaat ze haar broer dan niet zoeken?

Ze heeft het antwoord niet gegeven, toen ze maandag voor de journalisten in Barcelona verscheen. Bleek en gespannen herhaalde ze nog een keer de hierboven opgesomde feiten en ze voegde eraan toe dat de trainingen “mijn persoonlijke manier om verzet te plegen” waren geweest. “Mijn lichaam is hier, maar mijn geest is in Bosnië,” legde ze uit. Toen ze door sluipschutters onder vuur genomen werd, had ze “een bijzondere kracht” door zich heen voelen stromen, zei ze en daarmee gaf ze nog wat metafysische glans aan het geheel. Miroslava Buric is immers een gelovige moslim, zij het ook weer niet zo gelovig dat ze met een hoofddoekje of helemaal niet loopt.

Het is natuurlijk haar goed recht om onder deze omstandigheden toch te willen rennen. Ook de Amerikaanse zwemmer Ron Karnaugh, wiens vader zaterdagavond tijdens de openingsceremonie op de tribune overleed, doet vrijdag gewoon mee aan de tweehonderd meter wisselslag. Maar Karnaugh heeft dat zelf beslist en bij Miroslava ben ik daarvan niet zo zeker. Zij gaat van start omdat die foto is gemaakt.

Er zijn in Barcelona heel wat afvaardigingen die niet in de eerste plaats uit zijn op een persoonlijke overwinning voor hun atleten, maar die van Bosnië spant wel de kroon. De hardloopster wordt dag en nacht omgeven door besnorde landgenoten die olympische met politieke functies combineren en alles doen om de benarde toestand van hun land onder de aandacht te brengen. Zo lanceerden ze maandag de kandidatuur van Sarajevo voor de Winterspelen van 2002. De “olympische familie” zou dan wel de herbouw van de stukgeschoten installaties moeten betalen. De kans dat er over tien jaar om goud, zilver en brons geskied wordt in Bosnië-Herzegowina is daarmee nog kleiner dan die van Amsterdam op toewijzing van de Spelen in de komende duizend jaar.

KreSevljakovic, de burgemeester van Sarajevo, kondigde zijn beschermelinge aan als “het meisje dat sneller dan de kogels kan lopen” in een opzichtige poging om haar nu al van Sportanekdote tot Sportlegende te promoveren. Hij maakte het te mooi. Hij wilde teveel. Een groot deel van de tienduizend journalisten in Barcelona is de hele dag bezig om menselijk drama te peuren uit de lijst van uitslagen. Geen makkelijk werk, want vaak heeft de computeruitdraai werkelijk niet meer te vertellen dan dat een paar jongens en meisjes een eind hebben hardgelopen of gezwommen en dat de één daarmee sneller klaar was dan de ander. Toch is er weinig belangstelling voor een wedstrijdverslag, het gaat om het verháál. Maar we houden er ook niet van als ons het werk helemaal uit handen wordt genomen.