Israel accepteert rol EG

TEL AVIV, 29 JULI. Israel heeft zijn verzet tegen deelneming van de Europese Gemeenschap aan de multilaterale ontwapeningsbesprekingen voor het Midden-Oosten in principe opgegeven.

Westerse diplomatieke kringen verwachten dat minister van buitenlandse zaken Shimon Peres de trojka van EG-ministers van buitenlandse zaken in oktober van deze ommezwaai van het Israelische standpunt op de hoogte zal stellen. Deze kringen kregen tijdens een onderhoud met Peres de indruk dat Israel reeds “een positieve beslissing” dienaangaande heeft genomen.

Gisteravond meldde de Israelische televisie dat Jeruzalem de deur voor EG-deelneming aan de ontwapeningsbesprekingen had geopend. Vanmorgen sprak de radionieuwsdienst van een “waarschijnlijke” verandering van het Israelische standpunt. Volgens de Jerusalem Post van vanmorgen is het standpunt van premier Yitzhak Rabin “nog niet helemaal duidelijk”. Een dergelijke nieuwsmanipulatie is vrij gebruikelijk in Israel als het om gevoelige kwesties gaat.

Rabin maakte al in het debat over zijn regeringsverklaring van 13 juli duidelijk dat Israel aanstuurt op verbetering van de betrekkingen met de EG, onder andere om aansluiting te krijgen bij de zogeheten "Europese economische ruimte'. De Israelische kranten citeren vandaag Israelische diplomaten die van een “nieuwe sfeer” tussen hun land en de EG spreken. “Wij willen de Europeanen tonen dat er een nieuw spel wordt gespeeld”, zeggen zij. De snelle beslissingen van de regering-Rabin inzake de gedeeltelijke bevriezing van de nederzettingenpolitiek in de bezette gebieden hebben bijgedragen tot opklaring van de zwaar betrokken diplomatieke hemel tussen Israel en de EG. EG-diplomaten hebben het nu over de “verbazende gevoelens van goede wil in Europa jegens Israel”.

De vorige (Likud-)premier, Yitzhak Shamir, sloot EG-deelneming aan de multilaterale ontwapeningsbesprekingen uit wegens de naar zijn oordeel pro-Arabische stellingname van de EG (de verklaring van Venetië van 1980) in het Israelisch-Arabisch geschil. Israels onderhandelingspositie zou volgens Shamir door EG-inbreng in het ontwapeningsoverleg worden ondermijnd. Zijn minister van defensie, Moshe Arens, vreesde dat de EG zou aandringen op inspectie van Israels atoomprogramma. Een ongelukkig verlopen ontmoeting tussen de top van het ministerie van defensie en een EG-delegatie had ten tijde van het Likud-bewind ook negatieve invloed op Israels bereidheid de EG in het ontwapeningsoverleg te betrekken.