EG verdeeld bij Geneefs overleg over vluchtelingen

BRUSSEL/GENÈVE, 29 JULI. De Europese landen bleven vanochtend tijdens een ministersconferentie in Genève verdeeld over de opvang van Joegoslavische vluchtelingen. De Bondsrepubliek hield vast aan de invoering van een quota-systeem voor vluchtelingen binnen de EG. De elf andere lidstaten willen alle hulp richten op opvang binnen de voormalige Joegoslavische republieken zelf.

De Britse EG-voorzitter, barones Chalker of Wallasey, zei vanmiddag dat alleen wezen en gewonde kinderen uit Joegoslavië geëvacueerd zouden moeten worden. “Al het praten over getallen van op te vangen vluchtelingen speelt de Serviërs alleen maar in de kaart”, aldus mevrouw Chalker. Vluchtelingen moeten niet aangemoedigd worden het land te verlaten, aldus elf van de twaalf lidstaten. De conferentie wordt bijgewoond door in totaal 38 landen en vijf internationale hulporganisaties.

De meeste Europese landen willen dat er speciale "hulpzones' in het voormalige Joegoslavië worden ingesteld. Volgens de EG-voorzitter is militaire bescherming bij het bieden van hulp aldaar niet nodig “omdat ze buiten de conflictgebieden liggen”.

Naar verwachting zou de Duitse minister Seiters vanmiddag zijn pleidooi herhalen om de stroom vluchtelingen uit het voormalige Joegoslavië over Europa te verdelen. Duitsland herbergt 200.000 ex-Joegoslavische vluchtelingen. Volgens Seiters wordt vandaag beslist over “de geloofwaardigheid van de EG” bij de hulp aan vluchtelingen.

Tevens wordt vandaag in Genève gepeild of een militaire actie om voedsel en medicijnen in belegerde steden in Bosnië-Herzegovina af te leveren politiek haalbaar is. De Amerikaanse onder-minister voor internationale organisaties John Bolton zei gisteren in Genève tegen het persbureau Reuter dat de VS de mogelijkheid onderzoeken om droppings boven Gorazde uit te voeren. De naar schatting 70.000 vluchtelingen in deze Bosnische stad worden al weken systematisch uitgehongerd en beschoten door Servische milities in de omgeving.

Pag 5: Voedseldroppings op Gorazde overwogen

Een poging van een VN-konvooi met voedsel en medicijnen om Gorazde over de weg te bereiken mislukte vorige week. Het voorste VN-voertuig liep 25 kilometer voor Gorazde op een mijn, waarna het konvooi onder vuur werd genomen.

Bolton zei gisteren dat de VS een VN-resolutie zouden steunen waarin “alle mogelijke middelen” worden toegelaten om humanitaire hulp af te leveren. “Op dit moment” zijn de VS nog geen voorstander te zijn van militaire actie, aldus Bolton.

Volgens de UNHCR-vertegenwoordiger bij de EG, mevrouw Luise Druke, gisteren in Brussel, zal de Hoge Commissaris, Sadako Ogata, vandaag een dringend beroep doen op onder meer de Benelux-landen om meer vluchtelingen op te nemen. Op dit moment worden Oostenrijk, Zwitserland, Italië en de Bondsrepubliek het zwaarst belast. Volgens Ogata zijn er als gevolg van de burgeroorlog in de voormalige republiek Joegoslavië ongeveer drie miljoen vluchtelingen - twee miljoen bevinden zich in de diverse ex-deelrepublieken. Ongeveer 600.000 zouden volgens de Hoge Commissaris "opgesloten' zijn in belegerde steden en gebieden. Ruim 400.000 bevinden zich in andere Europese landen, waarvan 200.000 in de Bondsrepubliek. Nederland herbergt volgens opgave van het ministerie van Justitie in Den Haag ongeveer 6800 ex-Joegoslaven. Groot-Brittannië vangt volgens het Hoge Commissariaat in Genève ongeveer 1100 vluchtelingen uit deze regio op. De organisatie beschouwt de Joegoslavische vluchtelingen crisis als de ergste in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog.

Vorige week wezen de EG-ministers van buitenlandse zaken in Brussel nog een verzoek van de Duitse minister Kinkel af om een quota-systeem in te voeren. Wel werd toen 71 miljoen dollar beschikbaar gesteld voor hulp aan de vluchtelingen. Daarmee is de EG veruit de grootste contribuant aan het VN-hulpfonds, dat nu ruim 107 miljoen dollar binnen heeft. De organisatie schat echter in totaal ruim 141 miljoen dollar nodig te hebben. Hoge Commissaris Ogata hoopt vandaag voldoende toezeggingen te krijgen om het ontbrekende bedrag te kunnen aanvullen.

Benelux/EG-vertegenwoordiger mevrouw Druke zei gisteren dat de UNHCR een quota-systeem voor de verspreiding van vluchtelingen binnen de EG "moeilijk beheersbaar' vond. Wel hoopte zij dat de Europese vandaag landen tot een "systeem van lastenverdeling' kunnen komen. In ieder geval dienen de lidstaten tot “een meer coherente benadering” van het Joegoslavische vluchtelingenprobleem te komen, aldus Druke. Zij wees er daarbij op dat de terugkeer van de vluchtelingen bij de UNHCR nu al een prioriteit is. “We moeten voorkomen dat deze vluchtelingen straks de Palestijnen van Europa zullen worden.”

Tot zover onze correspondent

De speciale vertegenwoordiger van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) voor Joegoslavië, de Brit Donald Acheson, waarschuwde vanmorgen in Genève voor een catastrofe als er niet onmiddelijk begonnen wordt met grootschalige hulp voor de vlichtelingen. “Met bijna twee miljoen mensen die op drift of op de vlucht zijn, een dreigend bankroet, een in elkaar stortende sociale infrastrictuur en boevendien de zware omstandigheden van een Joegoslavische winter die eraan komt, bestaat er een reëel risico van een ramp', aldus Acheson. “In hemelsnaam, geef en maak plannen voor een jaar.”

De vertegenwoordiger van Kroatië op de conferentie, Adelbert Rebic, verklaarde, er in Genève naar te willen streven dat de internationale gemeenschap dat land helpt bij de opvang van de vluchtelingen uit Bosnië-Herzegovina. Hij verklaarde dat de Kroatische regering per maand 93 miljoen dollar uitgeeft voor de opvang van de vluchtelingen. “Als we vijftig procent van die som terugkrijgen dan kunnen tegemoetkomen aan de noden van de vluchtelingen”, aldus Rebic. Van groter belang vond hij echter een politieke oplossing voor het conflict: “Als er vrede zou zijn in Bosnië, dan zou iedereen naar huis teruggaan.” Hij zei dat de Kroatische regering vluchtelingen toestemming zal blijven geven om door Kroatië te reizen, maar dat ze niet langer in staat was om nieuwe vluchtelingen te herbergen. (Reuter, AP)