Regering Israel overleeft moties van wantrouwen

TEL AVIV, 28 JULI. De regering van de nieuwe Israelische premier Rabin heeft gisteren, twee weken na haar vorming, vijf moties van wantrouwen ruimschoots overleefd.

Met 59 tegen 48 stemmen werd het ongebruikelijke snelle offensief van de rechtse oppositie tegen Rabins drastische besnoeiingen op de nederzettingenpolitiek afgeslagen. De regeringsmeerderheid was zelfs groter dan werd verwacht doordat drie van de vier parlementariërs van de Verenigde Thora-partij niet aan de stemming deelnamen. Dit is een serieuze aanwijzing dat deze religieuze partij zich opmaakt tot de regeringscoalitie toe te treden of bereid is de regering-Rabin in het parlement te steunen.

De twee Arabische partijen, de Democratische partij voor Vrede en Hadash (de communistische partij die zich ook als een Arabische partij identificeert), lieten enkele uren voor het parlementsdebat weten dat zij met hun vijf stemmen voor de regering zouden stemmen. Daardoor zou zelfs in het geval de religieuze Shas-partij van de regeringscoalitie zou afhaken de regering toch niet vallen.

Hoewel de regering het mes heeft gezet in de ambitieuze nederzettingenpolitiek van Likud zijn de meningsverschillen daaromtrent met de VS nog zo groot dat Rabin gisteren zei er niet zeker van te zijn dat Israel de Amerikaanse kredietgarantie van 10 miljard dollar zal krijgen. Israel heeft dat bedrag gevraagd voor de opvang van de joodse immigratie uit de vroegere Sovjet-Unie. Tijdens zijn jongste bezoek aan Jeruzalem heeft de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, James Baker, Rabin onder druk gezet ook de bouw in het geannexeerde deel van Oost-Jeruzalem en in de joodse wijken rondom de stadsgrenzen van de hoofdstad te staken. Tijdens het Knesset-debat gisteren verzekerde Rabin met een zelfverzekerd handgebaar dat Israel voor die Amerikaanse eis niet door de knieën gaat.

Rabin verdedigde het besluit van zijn regering om af te zien van de bouw van 5367 woningen en enkele wegen in bezet gebied tegen de zeer emotionele kritiek van rechts. Volgens de nieuwe Israelische premier heeft het Likud-bewind de afgelopen twee jaar, met zijn bouwexpansie in bezet gebied, een loodzware hypotheek op 's lands financiën gelegd. Het speet hem dat de bouwplannen hier en daar al zover waren gevorderd dat de uitvoering ervan om wettelijke en financiële redenen niet meer kon worden tegengehouden.

Rabin was zichtbaar boos over de motieven van de oppositie zijn regering nu al met moties van wantrouwen te bestoken. “We hebben het volk tijdens de verkiezingscampagne beloofd dat wij de nationale prioriteiten zouden bijstellen. Voor die politiek hebben wij het vertrouwen van de kiezers gekregen. Doen we soms iets nieuws of achterbaks?”

Namens de oppositie sprak Likuds oud-minister Moshe Katsav de vrees uit dat Rabins politiek, met name aanvaarding van het principe "vrede tegen land', tot de stichting van een Palestijnse staat zal leiden. “Nee”, zei Rabin, “ik ben tegen een Palestijnse staat tussen Israel en Jordanië”. In dit verband zou Rabin grotere Jordaanse inbreng in het vredesoverleg toejuichen.

Oud-minister van bouwnijverheid Ariel Sharon, die zijn bouwbeleid in bezet gebied de ijskast in ziet gaan, trok zeer emotioneel tegen de nieuwe regering van leer. “We zullen niet toestaan dat jullie vernietigen wat wij hebben gebouwd”, riep hij. “Wat ben je van plan te doen”, klonk vanuit de rangen van de parlementsfractie van de Arbeidspartij. “Kom op, zeg hoe je onze politiek wilt torpederen?”

Radio Israel meldde vanmorgen dat de oppositie-partijen een plan de campagne tegen Rabins gedeeltelijke bevriezing van de nederzettingenpolitiek hebben opgesteld. De politie liet meteen weten geen ordeverstoringen te zullen toleren.

Ondertussen heeft Rabin gehoor gegeven aan het Amerikaanse verzoek de bilaterale vredesbesprekingen eind augustus in Washington voort te zetten. Aanvankelijk hield Israel aan Rome als plaats van onderhandelingen vast. Dat PLO-leider Yasser Arafat zich wel in een hotel in de Italiaanse hoofdstad kan nestelen en niet in Washington is een van de redenen waarom Israel toch bereid is in Washington verder te praten, hoewel om logistieke redenen een locatie in het Midden-Oosten wordt geprefereerd. Kairo is na Rabins bezoek aan de Egyptische hoofdstad voor Jeruzalem aanvaardbaar.