Kroaten willen cursus op Texel afmaken; “Het gaat erom dat de jongens een mentale opkikker krijgen”

DE COCKSDORP, 28 JULI. De achttien Kroatische militairen die op Texel een cursus parachutespringen volgden hebben de Nederlandse regering verzocht op het eiland te mogen blijven. Gistermiddag kregen de Kroaten, die zonder visum in Nederland verblijven, te horen dat ze òf het land moesten verlaten òf asiel moesten aanvragen. Hun parachutecursus moesten ze afbreken omdat anders de “schijn zou worden gewekt dat Nederland partij kiest in de burgeroorlog in het voormalige Joegoslavië”, aldus een woordvoerder van het ministerie van justitie. En dat zou de positie van de Nederlandse VN-militairen in het voormalige Joegoslavië in gevaar kunnen brengen. Een mogelijke asielaanvraag doen de Kroatische soldaten af als "verraad aan het Kroatische volk'. Vanmiddag zou overleg plaatshebben tussen Justitie en de Texelse autoriteiten.

De Kroatische militairen liepen vorige week mee in de Vierdaagse van Nijmegen en wilden voordat ze teruggaan naar Kroatië de beginselen van het parachutespringen leren. Hun cursus werd echter al verboden, voordat ze hun eerste sprong hadden gewaagd. Teleurgesteld wilden de Kroaten terug naar huis gaan. Maar toen gisteren de laatste boot naar Den Helder zonder Kroaten was vertrokken, werd duidelijk dat ze op dat besluit waren teruggekomen. Inmiddels hebben ze een advocaat ingeschakeld voor een verzoek bij de Nederlandse regering om nog een paar dagen op Texel te mogen blijven. Het is echter onwaarschijnlijk dat de Kroaten dan de cursus parachutespringen nog kunnen afmaken. “Daar ga ik mijn vingers niet aan branden”, zegt Bob Rienks, directeur van het Paracentrum op Texel.

Vorige week kon de bus met de visumloze Kroaten nog zonder problemen de Nederlandse grens passeren. “We vielen niet op tussen al die andere militairen die op weg waren naar de Vierdaagse”, zegt de Nederlander Willy van Noort, die de groep aanvoert. De 64-jarige Nederlander is kolonel in het Kroatische leger. Ook tijdens het verblijf in Nijmegen waren er geen problemen. De groep at en sliep samen met andere wandelaars in Nederlandse kazernes.

De Kroaten waren naar Nijmegen gekomen op uitnodiging van de organisatoren van de Vierdaagse. En ze hebben ook vooraf te kennen gegeven dat zij ook een cursus parachutespringen wilden volgen, aldus de advocaat van de groep, L. van Heijningen: “Volgens mij is er een communicatieprobleem tussen de ministeries van justitie en defensie.” De cursus parachutespringen werd al weken van te voren door Van Noort geboekt.

Tien van de achttien Kroaten op Texel behoren tot een brigade die in Dubrovnik is gelegerd. Tijdens gevechten verloren ze drie collega's. Vier andere liggen in het ziekenhuis. “Het gaat erom dat de jongens een mentale opkikker krijgen”, zegt Van Noort. “Het is een goede ervaring voor jongens met frontervaring. Je overleeft de dood als je uit een vliegtuig springt. In militair opzicht stelt de cursus natuurlijk niet veel voor.” Van Noort ging in november naar Kroatië om mee te vechten tegen de Serviërs, nadat hij op de Nederlandse televisie beelden had gezien van de burgeroorlog. “Toen ik de tanks zag rollen en kinderen zag sterven, was het duidelijk. Ik moest gaan”, zegt hij. Van Noort vocht eerder in hewt toenmalig Nederlands-Indië, Vietnam en in Korea. Hij diende in het Nederlandse, Australische en Engelse leger.

Van Noort is teleurgesteld over de beslissing van Justitie. Hij had grootse plannen met zijn groep: de Texelse militairen moesten na hun parachutetraining de basis vormen van een op te richten korps para-commando's. De starre opleiding van het Kroatische leger bevalt hem niet, hij wil zijn groep naar eigen inzicht trainen. Van Noort stak 20.000 gulden eigen geld in de reis naar Nederland. Na afloop van de cursus wilde hij 'zijn jongens' de rode baret, het kenmerk van de para's uitreiken. Maar van een eerste sprong is het niet gekomen, het waaide gisteren te hard. Het Kroatische leger beschikt overigens niet over vliegtuigen, die zijn allemaal in Servische handen. De para-commando's zouden dus voorlopig niet veel te doen hebben. “Maar er zijn wel veel Kroatische piloten in het Joegoslav.., eh, ..Servische leger”, zegt een van de Kroaten te Texel hoopvol.