Oorlog wordt vrede op olympische schietbaan

BARCELONA, 27 JULI. Ze stonden gisterochtend uitgerekend naast elkaar tijdens de finale met de acht besten van het olympische openingsnummer, luchtgeweer 10 meter, Mirjana Horvat uit Bosnie-Herzegovina en Aranka Binder uit Servie. Binder won het brons en werd door haar buurvrouw, zelf achtste, met twee zoenen beloond.

“Aranka is zeven jaar mijn kamergenote geweest”, legt Mirjana Horvat uit. “Zij heeft niets met de problemen tussen mijn en haar staat te maken. Bovendien is ze van Hongaarse afkomst.” Toch, geeft ze toe, voelt ze een bepaalde kilte tussen haar en haar ploeggenote. “Ik heb er hier ook pas weer voor het eerst na lange tijd gezien.”

De mooie Mirjana Horvat is dik tevreden met haar achtste plaats. “Het is thuis oorlog, he. Ik heb me niet goed kunnen voorbereiden.” Ze heeft in de hypermoderne schietbaan in Barcelona ook met een geleend geweer geschoten. Haar eigen wapen ligt in het sportcentrum Zetra in Sarajevo. Ze is sinds begin april niet meer in haar woonplaats geweest. Ze ging haar ouders bezoeken in de industriestad Zenica, zeventig kilometer van Sarajevo waar toen de problemen uitbraken. Dus bleef ze weg.

Het leven in Zenica was zeker niet makkelijk. Er was steeds de dreiging van bombardementen en er was niet genoeg eten en drinken. Ze had voortdurend honger en is tien kilo afgevallen. Ze moet lachen als haar wordt gezegd dat het haar niet misstaat. Judoka Vlado Paradzik komt uit in de klasse tot 60 kilo, maar weegt nog maar 55. Mirjana Horvat maakt zich grote zorgen over de situatie thuis. “Sarajevo is al vier maanden afgesloten. Er zitten 300.000 mensen vast. Ik denk daar voortdurend aan.”

Horvat vindt het prettig om in Barcelona tussen allemaal vrolijk mensen te vertoeven. “Het is een compleet andere wereld.” Official Josko Bodulic sprak er bij aankomst in Barcelona dat hij van de hel in paradijs was beland. De delegatie uit Bosnie-Herzegovina van 26 personen arriveerde minder dan een etmaal voor de opening van de Olympische Spelen in Spanje. Pas donderdag had het IOC de Bosnische ploeg toestemming gegeven mee te doen onder eigen naam en eigen vlag. De sporters kregen bij vertrek uit hun land hulp van de vertegenwoordigers van de Verenigde Naties. Met twee wagens begeleidden ze het team op de niet ongevaarlijke tocht naar het vliegveld van Sarajevo. Bodulic: “Het was ongetwijfeld het moeilijkste vertrek van een nationale ploeg in de historie.”

Het team bevat volgens Mirjana Horvat geen kanshebbers voor een prijs. Zij beschouwt haar achtste plaats echter bijna als een gouden medaille. Zij en de andere Bosniers hadden niet of nauwelijks trainingsfaceliteiten. Atlete Mirsada Buric, kampioene van de Balkan op de 3000 meter, is het bekendste lid van de olympische ploeg van Bosnie. Beelden van haar, trainend in het verwoeste Sarajevo, gingen de hele wereld over. Het was haar manier om te protesteren tegen de situatie.

Er waren geruchten dat Horvat haar kunsten zou hebben gebruikt om als scherpschutter te fungeren in de strijd met de Serviers. “Kijk nou eens”, zegt de tolk. “Denkt u dat zo'n mooi meisje zoiets zou kunnen?” Horvat zegt het zich te kunnen voorstellen dat de Serviers haar naam hebben misbruikt om anti-reclame voor Bosnie te maken. Heeft ze nooit overwogen haar landgenoten te helpen in de strijd? “Er zijn niet eens genoeg wapens voor alle mannen”, zegt ze. Maar zij schiet toch veel beter dan vele mannen? “Ik heb er nooit aan gedacht om mensen te doden met een geweer.”

De openingsceremonie was een grote belevenis voor Mirjana Horvat en haar ploeggenoten. Voor eerst vertegenwoordigden ze hun eigen staat. Het publiek in het Olympisch Stadion juichte het Bosnische team zeer luidruchtig toe. “Ik heb gehuild van geluk. Ik vond het fantastisch dat de mensen ons op deze manier welkom heetten.”