Sociale dienst mag identiteit ex-partner eisen

AMSTERDAM, 25 JULI. Cliënten van de sociale dienst die een bijstandsuitkering ontvangen zijn per 1 augustus aanstaande verplicht om de identiteit van een eventuele ex-partner op te geven op straffe van verlies van hun uitkering.

Deze maatregel vloeit voort uit een wijziging van de Algemene Bijstandswet waardoor gemeenten voortaan verplicht zijn om ten onrechte of te veel uitbetaalde bijstand terug te vorderen. Voorts moeten zij waar mogelijk verleende bijstand verhalen op derden, voornamelijk op onderhoudsplichtigen die hun onderhoudsplicht jegens hun (ex) echtgenoot die een bijstandsuitkering ontvangt, niet of niet behoorlijk nakomen.

Onlangs meldde een alleenstaande moeder uit Amsterdam, die anoniem wenst te blijven, zich bij het rayonkantoor van de sociale dienst omdat haar gegevens opnieuw moesten worden vastgesteld. Voor het eerst in de jaren dat zij een bijstandsuitkering ontvangt, vroeg de ambtenaar wie de verwekker van haar kind is. “Er heeft nooit een haan naar gekraaid. Gelukkig maar, want de verwekker van mijn kind wil niet dat zijn identiteit bekend wordt. Hij heeft het kind ook niet erkend. Het gesprek ging over van alles en nog wat maar steeds kwam die ene vraag terug: wat is de naam, geboortedatum en woonplaats van de verwekker van uw kind. Ik voelde me in een hoek gedrukt en ben uiteindelijk gezwicht. Maar meer dan zijn naam heb ik niet willen geven”.

Vooral de vraag van de ambtenaar of "het' een ongelukje was of een bewuste keuze is de vrouw in het verkeerde keelgat geschoten. “Ik had het ook wel anders gewild maar je hebt het in het leven niet altijd voor het zeggen. Ik wou het kind, ook toen het me duidelijk was dat ik er alleen voor kwam te staan. Ik wil in financieel opzicht ook niets met hem te maken hebben”.

Volgens een woordvoerster van de gemeentelijke sociale dienst in Amsterdam kunnen sociale diensten niets ondernemen wanneer de ex-partner van een bijstandsmoeder zijn kind destijds niet heeft erkend. In het tegenovergestelde geval is de vader “wel degelijk onderhoudsplichtig”, zo zei zij desgevraagd. Blijft een bijstandsmoeder dan weigeren de identiteit van de ex-partner op te geven dan kan in het uiterste geval de uitkering worden stopgezet. “Om de simpele reden dat wij dan niet kunnen vaststellen of de desbetreffende cliënt nog een uitkering nodig heeft”, aldus de woordvoerster.

Gemeenten konden tot nu toe zelf bepalen of ze overgingen tot terugvordering of verhaal. De nieuwe verhaalsplicht zal naar verwachting een besparing opleveren van 200 miljoen gulden per jaar.