Internationale pressie op Irak toegenomen

NEW YORK, 25 JULI. Terwijl de internationale druk op Irak gisteren verder is opgevoerd, heeft de Iraakse ambassadeur bij de Verenigde Naties, Abdul al-Anbari, gezegd te verwachten dat vandaag een compromis zal worden bereikt in het conflict tussen de VN en Irak over de inspectie van het ministerie van landbouw in Bagdad.

Niet bekend

Tot dusverre weigerde Irak de VN-inspecteurs toegang tot het ministerie van landbouw met als reden dat het gebouw een symbool is van de Iraakse soevereiniteit. Al-Anbari hield ook gisteren vol dat er geen sprake zal zijn van inspectie, “tenzij de soevereiniteit en waardigheid van regeringsgebouwen en -personeel worden gerespecteerd”. Op de vraag wat soevereiniteit in dit verband betekent zei hij: “Het is een mysterieus concept, zo zeg ik u.”

De Amerikaanse President Bush heeft zijn verkiezingscampagne onderbroken om dit weekeinde in Camp David te overleggen met zijn militaire adviseurs. De Amerikaanse omroep NBC meldde donderdag al dat Bush besloten heeft een geallieerde militaire actie tegen Irak goed te keuren, als dit land blijft weigeren te voldoen aan de VN-resoluties inzake het bestand aan het einde van de Golfoorlog. Deze resoluties eisen van Bagdad dat het zijn massavernietigingswapens opruimt.

De Verenigde Staten zijn bereid alles te doen om ervoor te zorgen dat Irak de resoluties van de Verenigde Naties naleeft, zo heeft ook minister van buitenlandse zaken James Baker gisteren in Saoedi-Arabië stad Jeddah verklaard. Een woordvoerder van het Pentagon bevestigde gisteren dat het vliegdekschip Independence in de Golf is aangekomen. De VS beschikken nu over twee vliegdekschepen in het gebied.

In Washington werd gisteren in verschillende fora nog overlegd overlegd over een ultimatum aan Irak. Daarover was vanochtend nog geen overeenstemming. Niet duidelijk was ook of een dergelijk ultimatum afkomstig zou zijn van de Veiligheidsraad of van de Westerse landen uit de coalitie tegen Irak.

Verschillende waarnemers hebben gisteren geopperd dat niet de VS, maar Groot-Brittannië en Frankrijk een eventuele aanval op Irak zouden leiden. De Franse chef-staf admiraal Jacques Lanzade, die vrijdag in Washington was, zei te vrezen dat de Iraakse president Saddam Hussein heeft besloten een confrontatie met de VN en de geallieerden uit de Golfoorlog aan te gaan. “De deur voor de diplomatie is niet dicht, maar gebruik van geweld is niet uitgesloten om de geloofwaardigheid van de VN te verzekeren. Die acht ik essentieel voor de nieuwe wereldorde die zich aan het aftekenen is”, zei Lanzade.

De Amerikaanse voorzitter van de verenigde chefs van staven, generaal Colin Powell, die gisteren voor de televisiecamera's met een grote map kaarten het Witte Huis binnen ging, zei dat “buiten de kwestie van de VN-inspecteurs de hele opstelling van Saddam Hussein van dit moment de VS zorgen baart”. “Duidelijk is dat de Iraakse president “onder groeiende druk” staat”.

Powell neemt zaterdag in Camp David bij Washington deel aan het oorlogsberaad, dat door president Bush is bijeengeroepen. Deze heeft vanwege de situatie rondom Irak zijn voorgenomen visweekeinde in de staat Maine afgelast.

Overigens verliep Bush' verkiezingscampagne gisteren verre van optimaal. Tijdens een rede in Crystal City (Virginia) werd hij onderbroken door familieleden van voormalige krijgsgevangenen en in Vietnam vermiste militairen die hem toeschreeuwden dat hij “geen leugens” moest vertellen. Sommigen hielden foto's omhoog van hun vermiste vaders, broers en zonen en verweten Bush te weinig te doen om opheldering te krijgen over het lot van deze familieden bij de regeringen van Vietnam en Laos.

Toen de zaal rumoerig bleef snauwde hij: “Wees stil en ga zitten.” De president, die zelf als piloot van een duikbommenwerper tijdens de Tweede Wereldoorlog werd neergeschoten, voegde daaraan toe dat hij de emotionele uitbarsting van de familieleden “volledig begreep”. (AP, Reuter)