EG: geen besluit over meer hulp arme lidstaten

BRUSSEL, 24 JULI. De meerderheid van de EG-landen wil op dit moment nog geen bedragen vastleggen voor extra hulp aan de armere lidstaten. Dat bleek gisteren bij het EG-beraad over de opstelling van de ontwerpbegroting voor 1993.

Een bedrag van bijna 1,6 miljard ecu dat de Europese Commissie alvast had gereserveerd ten behoeve van het zogenoemde cohesiefonds, werd gisteren van de ontwerpbegroting voor 1993 afgevoerd. Hetzelfde gebeurde, tegen de zin van Nederland, met de 202 miljoen ecu die was uitgetrokken voor de introductie van HDTV-televisie in Europa. Dat betekent overigens nog niet dat de EG zijn handen aftrekt van het HDTV-project. De beslissing daarover valt pas dit najaar.

In oktober zal het Europees parlement zich over het ontwerp buigen, daarna mogen de ministers nog een keer reageren en ten slotte zal het parlement in december de definitieve begroting voor volgend jaar vaststellen.

Het cohesiefonds, waartoe op de Europese Top in Maastricht werd besloten, maakt een belangrijk onderdeel uit van de plannen die Commissie-voorzitter Delors dit voorjaar heeft gepresenteerd voor de ontwikkeling van de EG tussen 1993 en 1997. Dat zogenoemde pakket-Delors II zal vooral gunstig uitpakken voor de armere lidstaten. Met name Griekenland, Spanje, Portugal en Ierland zullen profiteren van het cohesiefonds.

Om zijn meerjarenplan te financieren, wil Delors een verhoging van het EG-budget met 35 procent. Dat correspondeeert met een optrekken van het plafond voor de uitgaven van de EG tot 1,37 procent van het BNP van de twaalf lidstaten. Tot dusver verzetten de noordelijke lidstaten zich daar fel tegen. Zij stellen dat er nog voldoende ruimte zit onder het huidige plafond van 1,2 procent om de in Maastricht gemaakte afspraken na te komen over de toekomstige ontwikkeling van de EG.

De echte discussie over het Delors II-pakket zal pas dit najaar worden gevoerd, onder Brits voorzitterschap. De meerderheid van de lidstaten besloot gisteren om de resultaten van die discussie af te wachten. Voor het cohesiefonds zal dan in het voorjaar van 1993 een apart, aanvullend budget komen.

In vergelijking met het voorontwerp van de Commissie, het dagelijks bestuur van de EG, hebben de ministers gisteren ongeveer 3,5 miljard ecu geschrapt uit de ontwerpbegroting 1993. Die blijft daarmee 0,13 procentpunt onder het huidige wettelijke uitgavenplafond van 1,2 procent.

Voor een belangrijk deel werd behoefte van de ministers om te snoeien, ingegeven door de wens om het Europese Parlement te beperken in zijn juridische mogelijkheden om op zijn beurt nieuw bedragen aan de begroting toe te voegen. Volgens de begrotingsprocedure van de EG kan het parlement nu voor 900 miljoen ecu aan nieuwe uitgaven toevoegen.

Onder andere Nederland en Frankrijk betreurden dat gisteren bij het hanteren van de kaasschaaf ook de bedragen sneuvelden die de Commissie had uitgetrokken voor steun aan programmamakers van HDTV-televisie. Indirect is die steun vooral van belang voor Philips in Nederland en Thomson in Frankrijk.

Een Nederlandse diplomaat zei gisteren dat het besluit “natuurlijk geen steun in de rug is” voor de introduktie van de breedbeeldtelevisie op de Europese markt, maar dat het project nu niet ten dode is opgeschreven. In het najaar zullen de EG-ministers zich principieel uitspreken over de voorwaarden waaronder Brussel steun zal geven aan de introduktie van HDTV-televisie. Pas dan zal de knoop definitief worden doorgehakt en dan is het heel goed mogelijk om daarvoor alsnog bedragen in de begroting op te nemen.

Ook een woordvoerder van Philips toonde zich vanochtend niet al te bezorgd. “Dit is niet meer dan een voorzetje. De echte discussie zal dit najaar plaats hebben”, zei hij.

De kans bestaat - en Nederland hoopt daar ook op - dat het Europese Parlement al in oktober besluit om alsnog gelden voor HDTV-televisie in de begroting op te nemen. Vorig jaar deed het parlement dat ook, nadat de meerderheid van de ministers ook toen het HDTV-potje hadden geschrapt.