Dollarzwakte leidt tot spanningen in EMS

In tijden van dollarzwakte lopen doorgaans de spanningen in het EMS op. Twee weken geleden meldde de Frankfurter Allgemeine, dat de Bundesbank op 16 juli haar beleid zou aanscherpen.

Hoewel de bank zelf zei dat iedere basis voor dit bericht ontbrak, lieten de valutamarkten zich hier niet door van de wijs brengen. Een Duitse renteverhoging, want dat zou volgens velen het resultaat zijn, maakte de Amerikaanse dollar nóg onaantrekkelijker en zou de druk op een aantal EMS-landen om hun munten te devalueren, groter maken. Het Britse pond, de lire en de peseta waren de hoofdverdachten.

In het Verenigd Koninkrijk is een discussie bezig over de voor- en nadelen van een devaluatie, waarbij door sommigen zelfs wordt geopperd, dat het pond uit het EMS zou moeten stappen. Premier Major heeft er bijna een dagtaak aan om te betogen dat zulks onzin is en dat het pond te zijner tijd tot de smalle bandbreedte zal toetreden zonder te devalueren ten opzichte van de Duitse mark. De Banca d'Italia voert een wanhopige strijd om de lire overeind te houden, temidden van de vertrouwenscrisis waarin Italië zich momenteel bevindt. De regering lijkt vastberaden om de bijna failliete boedel te redden, maar zal eerst moeten aantonen dat woorden omgezet worden in daden, voordat het vertrouwen van de internationale financiële markten terugkeert. Na het Deense "nej' heeft de peseta veel van zijn glans verloren. Bovendien valt de economische groei in Spanje dit jaar fors tegen, hetgeen de regering noodzaakt tot het nemen van drastische bezuinigingsmaatregelen en lastenverzwaringen. De BTW wordt in augustus verhoogd en zal de inflatie verhogen, waardoor de rente hoog zal moeten blijven. De aantasting van de concurrentiepositie, die in de afgelopen jaren niet tot zichtbaar negatieve effecten leidde, zou in de huidige omstandigheden wel eens meer aandacht kunnen krijgen vanuit Madrid. Een devaluatie van de peseta zou daarmee tot de mogelijkheden gaan behoren.

Terug naar het begin van het verhaal. De Bundesbank verhoogde haar disconto met 0,75 procentpunt tot 8,75 procent. Die verhoging wordt geacht door te werken in de rentetarieven die de commerciële banken aan hun cliënten doorberekenen en dat zou de groei van de kredietverlening (op termijn) moeten afremmen. Hierdoor zou de geldgroei afnemen en daarmee de potentiële inflatie. Op termijn zou de rente dan weer omlaag kunnen. De Duitse maatregel - die leidde tot renteverhogingen in Italië, Zwitserland en (gisteren) Spanje - nam de vrees voor een verhoging van de Lombardrente (normaal gesproken het plafond van de Duitse geldmarktrente) niet weg, hetgeen de dollar nog meer verzwakte. Totdat de centrale banken er genoeg van kregen.

In een "Grote Meneer Kaktus Show' operatie van verscheidene rondes werd de dollar maandagmiddag zo'n 4 cent opgekrikt. Sinds die tijd kwakkelt hij wat tussen 1,67 gulden en 1,70 gulden. Hoewel de neerwaartse druk aanwezig blijft, zijn partijen toch voorzichtig geworden, bang om door inteventies te worden afgestraft. Die voorzichtigheid wordt nog versterkt doordat Fed-voorzitter Greenspan deze week (uiteraard) geen duidelijke uitspraak over de gewenste richting van de dollar deed.

Bron: Rabobank Nederland/Directoraat Financiële Markten/Research Management