De dromen van een aidspatiënt als prikkelend schouwspel

Voorstelling: Dreaming with an aids-patient van Robert Bosnak. Regie: Jon Lipsky; spel: David Zoffoli, Marshall Hughes, Raymond Spannet, Francis Clark, Joanne Oussoren. Gezien: 23/7 Melkweg Amsterdam. Nog te zien aldaar t/m 25/7.

De vijf Amerikaanse en Nederlandse acteurs hebben slechts één week de tijd gehad om Dreaming with an aids-patient voor te bereiden, zo wordt ons voor aanvang van de voorstelling meegedeeld. Ze houden daarom de tekst erbij. Toch is de opvoering van Dreaming with an aids-patient die deze dagen in Amsterdam te zien is ter gelegenheid van de Internationale Aidsconferentie niet puur een leesvoorstelling geworden, daarvoor is de inleving van de acteurs in hun rollen te groot.

De Amerikaan David Zoffoli speelt de twee hoofdrollen in het stuk, dat is gebaseerd op het gelijknamige, waar gebeurde verhaal van Robert Bosnak. In het boek beschrijft Bosnak - in het dagelijks leven een Jung-therapeut - zijn ontmoetingen met aidspatiënt Christopher die op een dag bij hem in analyse gaat. In de voorstelling kruipt David Zoffoli beurtelings in de huid van de analist (op die momenten draagt hij een bril) en in de huid van de patiënt (zonder bril). De andere vier acteurs spelen de overige personages die voorkomen in de dromen van Christopher.

Christopher droomt veel en daarover vertelt hij tijdens zijn bezoeken aan de analist. We krijgen te horen dat hij een populaire verschijning in de nichten-scene was; uit zijn dromen blijkt wel iets van zijn uitdagende gedrag en zijn verliefdheden, maar al pratend geeft hij ook een andere kant van zichzelf bloot. Hij is bang om te sterven en vindt zijn leven verspild. De analist, die tot zijn eigen verbazing na verloop van tijd verliefd wordt op zijn patiënt, doet hem echter inzien dat hij van zichzelf moet houden en dat ook alle personen die in zijn dromen optreden van hem houden. Einde boodschap, einde voorstelling.

Dreaming with an aids-patient duurt maar een uur en ik kan me dan ook niet aan de indruk onttrekken dat regisseur Jon Lipsky het dikke boek van Bosnak slechts in hoofdlijnen heeft gevolgd. De voorstelling die hij heeft gemaakt is niet meer dan een wat oppervlakkige aanzet tot het uitdiepen van dialogen tussen een aidslijder, diens analist en een paar droompersonages. Het woord uitdiepen is in dit verband dan ook eigenlijk niet op zijn plaats. De dromen bij voorbeeld worden niet tot nauwelijks door de analist becommentarieerd, wat onbevredigend is aangezien niet alle beelden en figuren even makkelijk te duiden zijn. Maar misschien wordt deze tekortkoming in het boek goed gemaakt.

Daar staat tegenover dat de sobere enscenering ook onvoltooid de moeite waard is. Deze is ritmisch en muzikaal, niet alleen doordat er muziek in voorkomt en negro spiritual-achtige zang van Marshall Hughes, maar ook doordat het lezen van de tekst ritme en schwung heeft. David Zoffoli heeft met zijn twee hoofdrollen het grootste aandeel in de voorstelling en hij maakt er een prikkelend schouwspel van. De acteurs staan voor het zwarte achterdoek naast elkaar in een rij, maar vooral Zoffoli komt vaak naar voren en zorgt voor beweging in de voorstelling. Het is een plezier naar hem te kijken - dat je niet veel wijzer wordt van de dromen van zijn personage neem je op de koop toe.