Vertraagd begin Fokker-finale; Andriessen presenteert Dasa nieuwe stukken

DEN HAAG, 23 JULI. Minister Andriessen heeft vanochtend nieuwe stukken gespresenteerd bij de finale van de maandenlange onderhandelingen tussen de overheid, de Duitse vliegtuigfabrikant Dasa en Fokker over de overname van het Nederlandse bedrijf. Een leespauze voor de onderhandelaars, gevolgd door onderling overleg, vertraagden vanochtend de onderhandelingen tot de lunch.

De Dasa-delegatie arriveerde vijf kwartier te laat door vertraging van het vliegtuig. De delegatie bestaat uit onder anderen Dasa-topman J. Schrempp en eerste onderhandelaar, dr. M. Bischoff. Minister Andriessen van economische zaken arriveerde in stilte. Met gesloten autoruiten schoof de auto van de minister de halfduistere parkeergarage van het ministerie van buitenlandse zaken binnen, waar negen onderhandelaars vervolgens om 11.15 uur aan het werk gingen.

Niet bekend

De minister kiest voor een harde opstelling in de onderhandelingen, die vandaag moeten leiden tot een definitieve beslissing over het al of niet doorgaan van de overname van Fokker door Dasa.

De commissievoorzitter H. Vos (PvdA) noemde de onderhandelingen van vandaag “niet gemakkelijk maar wel interessant”. Met Andriessen vindt de Kamer dat het aanvankelijke contract dat Fokker met Dasa heeft gesloten te weinig zekerheid geeft over de toekomst van Fokker. Andriessen gaf de Kamercommissie gisteren alle informatie die zij wilde hebben. “Hij heeft de bv Nederland goed verdedigd, en heeft een stevige politieke rugdekking gekregen,” stelde het Kamerlid Mateman (CDA) na afloop. Volgens Mateman moet “die boodschap tot over onze grenzen worden begrepen.” Als de Duitsers geen rekening houden met de eisen van de Nederlandse overheid ketst de overname van Fokker door Dasa af, aldus Mateman.

De Kamer staat vierkant achter de eis van Andriessen dat de Nederlandse overheid na de overname van Fokker door Dasa bij de ontwikkeling van nieuwe vliegtuigen een beslissende stem (een “veto”) moet kunnen hebben. Alleen dan wordt een overeenkomst tussen Dasa, Fokker en de Nederlandse overheid mogelijk. Ook moet er een driepartijencontract komen tussen Fokker, Dasa en de Nederlandse overheid. Als contractpartij kan de overheid de naleving van de overeenkomst op die manier juridisch afdwingen.

Pag 12: "Alleen winnaars of alleen verliezers'

Topman E.J. Nederkoorn van Fokker, die vóór Andriessen met de Kamercommissie sprak, stelde na afloop van dat gesprek dat er “ongetwijfeld ruimte voor verbeteringen” is in het contract met Dasa. Als de overname door Dasa vandaag afketst zijn er volgens Nederkoorn alleen maar verliezers; in het andere geval zijn er alleen maar winnaars. Geschat wordt dat het niet doorgaan van de overname de Nederlandse overheid tegen de 6 miljard gulden zal kosten. 500 miljoen gulden is alleen al nodig om de eerste financiële nood van Fokker te lenigen en de ontwikkeling van de F70 door te zetten. Voor de ontwikkeling en verbetering van de bestaande en nieuwe vliegtuigen is op korte termijn 1,5 miljard gulden aan extra kredieten nodig. Later moet daar nog tussen de 3 en 4 miljard gulden bij.

Fokker-voorzitter Nederkoorn verwachtte gisteravond dat er vandaag ondanks alle strubbelingen wel degelijk een "gentlemen's agreement' mogelijk zou zijn. Dat akkoord op hoofdlijnen zou dan eind augustus, begin september tot in de details zijn uitgewerkt. Nederkoorn: “Ik ben optimistisch, anders zou ik geen voorzitter blijven.”

Volgens politieke kringen in Den Haag is de positie van Nederkoorn door het optreden van Andriessen ernstig verzwakt. Als de overname doorgaat kan dat alleen als Dasa de nieuwe voorwaarden van de overheid “erbij neemt”, waaruit zou blijken dat Nederkoorn geen goede onderhandelaar is. Als, anderzijds, de overname afketst blijkt dat Nederkoorn de toekomst van de Nederlandse belangen en die van Fokker heeft verkwanseld. In beide gevallen zal, aldus dezelfde bronnen, Fokker moeten omzien naar een andere topman.

Gistermorgen om elf uur hadden bewindslieden en parlementariers van de twee coalitiepartijen PvdA en CDA, voor zover aanwezig, al op het ministerie van Algemene Zaken overlegd. Ze werden het erover eens dat één lijn moest worden getrokken om de Duitsers duidelijk te maken dat het Nederland menens is. Later bleek dat ook de oppositiepartijen zich achter Andriessen scharen.