Kinkel ventileert "machteloze woede'

BONN, 23 JULI. De Europese Gemeenschap staat volgens de Duitse minister van buitenlandse zaken, Klaus Kinkel (FDP), “tamelijk hulpeloos” tegenover het Servische militaire optreden tegen Bosnië-Herzegovina. “Dat stemt bitter”, zei hij gisteren in een ingelast Bondsdag-debat, “maar wij zullen nooit erkennen wat door misdaden en veroveringen verworven is”.

Kinkel, die er ongelukkig over is dat hij er maandag in de EG-ministerraad niet in is geslaagd zijn EG-collega's mee te krijgen in een gecoördineerd hulp- en opvangprogramma voor vluchtelingen uit Bosnië, sprak over zijn “machteloze woede” over het leed dat het Servische extremisme aanricht onder de burgerbevolking in Sarajevo en andere Bosnische steden. Duitsland, Italië en Oostenrijk hebben beloofd elk 5.000 vluchtelingen op te nemen. De eerste treinen en bussen werden vandaag in de Bondsrepubliek verwacht.

De Bondsdag was gisteren van vakantie teruggeroepen op verzoek van de oppositionele SPD, die grondwettelijke en politieke bezwaren heeft tegen de Duitse deelneming aan de NAVO/WEU-actie in de Adriatische Zee ter controle van het VN-embargo tegen Servië. De SPD vindt dat het Duitse leger volgens de bestaande grondwet alleen actief mag zijn ter verdediging van het NAVO-gebied. Zij heeft om daarover helderheid te krijgen een zogenoemde Verfassungsklage ingediend bij het Constitutionele Hof in Karlsruhe.

Volgens de SPD heeft de regering met haar deelneming in de actie in de Adriatische Zee het buitenlands beleid veranderd zonder voorkennis van het parlement. Bovendien heeft zij nu aangaande de inzet van Duitse militairen in VN-verband een "grijze zone' betreden. Daarin wil de SPD, die de grondwet alleen wil veranderen om Duitse deelneming in vrede-bewarende VN-acties ("blauwhelmen') mogelijk te maken, niet meegaan. Kinkel kreeg gisteren wel steun van de coalitiemeerderheid (CDU/CSU en FDP) in de Bondsdag. Daar wordt ook openlijk gevraagd om internationaal militair optreden tegen Servië, zij het zonder rechtstreekse Duitse deelneming, en (tijdelijke) verwijdering van Servië uit internationale organisaties (zoals bij voorbeeld de VN en het Internationaal Monetair Fonds).

Pleidooien van Kinkel en minister van defensie Volker Rühe om het verenigde Duitsland zijn grotere internationale verantwoordelijkheid ook te laten uitdrukken door deelneming in vrede-afdwingende VN-acties wees de SPD ook gisteren af. Zij stelde meer humanitaire hulp voor en de oprichting van een Duits vredeskorps dat straks kan helpen bij de wederopbouw in het vroegere Joegoslavië. Dat leverde haar van de coalitie het verwijt op dat zij straks wel de gevolgen van de brand wil helpen herstellen, maar intussen de brandweer niet wil laten uitrukken.

Wolfgang Schäuble, fractieleider van de CDU/CSU, ging nog verder: door zó het accent op humanitaire hulp te leggen dient men in feite het Servische doel om grote delen van de Bosnische bevolking uit haar woongebied te verdrijven. Hij riep de SPD ook op om “nu eindelijk” mee te werken aan wijziging van het grondwettelijke asielrecht. Van de 200.000 Bosnische vluchtelingen die de in de laatste maanden naar Duitsland zijn gekomen, hebben er liefst 140.000 asiel aangevraagd terwijl zij direct de status kunnen krijgen van erkend vluchteling en in feite ook niet langer dan nodig in Duitsland willen blijven, zei hij.