De zilveren stem van Chicago

Straight Talk. Regie: Barnet Kellman. Met: Dolly Parton, James Woods, Griffin Dunne. In 10 theaters.

In Chicago is niemand aardig. Snauwen en grauwen doen ze daar, want iets anders kunnen ze niet, de serveerster, de hospes, de chauffeur, de lokettiste, elke willekeurige passant. Tenminste, volgens de auteurs en regisseur van de film Straight Talk. En dat komt hun goed uit, want zij beschikken over de troef waar die stad op zit te wachten: Dolly Parton, de acterende zangeres die van elk personage een snoes maakt. Haar zilveren stemmetje, haar innemende lach, haar even vrouwelijke als moederlijke uitstraling wekken heel druilerig Chicago op tot een zonnige pluk-de-dag-stemming.

Chicago is in Straight Talk zo ziek dat het toe is aan dagelijkse therapie en de film kan die stad precies die zielszorg bieden. Door een ordinaire persoonsverwisseling treedt Shirlee (Parton dus), een niet meer piepjonge, diep-provinciale southern belle, op als radiopsychologe. Tegen Shirlee's praktische aanpak kan geen professionele hulpverlener op. Al na haar eerste abusievelijke optreden stemt Chicago dagelijks en masse af op de ineens niet langer noodlijdende zender waar Shirlee haar op eigen ervaring gebaseerde adviezen geeft aan desperaat telefonerende luisteraars. En zie: plotseling is de stad een lustoord, vol vrolijke mensen die hun duim tegen elkaar opstekend door het leven gaan. En wat die ene kritische journalist (James Woods) betreft, eer hij roet in het eten kan gooien door openbaar te maken wat hij opgroef uit Shirlee's chaotische verleden, wordt hij onschadelijk gemaakt. Liefde maakt blind in Shirlee's universum, en dat geldt voor elke man, ook al is hij journalist. De vraagtekens die hij zet bij haar universitaire titel vergeet hij wel zodra hij zich in haar armen heeft mogen storten. Eenmaal twijfelt Shirlee zelf aan het effect van haar even ondeskundige als onbekookte hulp, maar lang hoeft ze zichzelf niet te kwellen. De luisteraar die op haar ferme aanraden zijn vrouw verliet, heeft laten weten dat hij "dat toch al van plan was'. "Dus' hoeft ze geen acht te slaan op wat die bewuste vrouw haar in tranen kwam verwijten.

Het lijkt wel of de scenaristen van Straight Talk zich voor sfeer en moraal laten inspireren door de teksten van de songs van Parton en haar collega's als Tammy "Stand By Your Man' Wynette. Een vrouw heeft veel verdriet van de liefde, maar haar lijden wordt beloond. Een man is zo weerbarstig als een kind, maar een goede man komt altijd terug. Hoe dan ook, wat Straight Talk te vertellen heeft is flut en het rammelt ook nog eens in alle opzichten. De meeste lijnen en lijntjes lopen dood, van enige consistentie in de karakters is geen sprake. In hun ijver om van Shirlee de onweerstaanbare naïeveling te maken, willen de scenaristen ons zelfs laten geloven dat zij, met haar verleden van gebroken huwelijken, vrijgezellenbars en een eeuwig ingeschakeld, soap-series uitbrakend televisietoestel, niet eens weet dat champagne duur is.

Dat Dolly Parton Shirlee speelt is overigens toeval. Eerst zou Bette Midler de rol vervullen. Midler had aan Shirlee's radio-optredens een pittiger toon kunnen geven en in grote-meisjes-charme doet ze voor Parton niet onder. Maar hoe innemend Midler ook kan zijn, de voor deze rol benodigde graad van suikeren schattigheid had ze nooit waargemaakt. Ieder spoor van ironie - en hoe had Midler Shirlee's kalenderblaadjes-wijsheden anders uit kunnen spreken? - had deze als lichte komedie bedoelde film zonder genade onderuitgehaald als straal idioot. Maar Parton komt ermee weg, misschien omdat ze dit type haar hele carrière lang al onafgebroken als zangeres op de planken heeft gebracht. Het is alleen aan haar te danken dat Straight Talk niet ogenblikkelijk met een gewichtsloos plofje te pletter valt. Zelfs een beledigend oncreatieve regisseur als Kellman, ook nog eens een ploert die zo nodig een ranzig scènetje moest bedenken om extra aandacht te kunnen schenken aan Partons boezem, liet ze haar optreden niet bederven.