Cocaïnebaron Escobar ontsnapt

MEXICO-STAD, 23 JULI. De Colombiaanse drughandelaar Pablo Escobar, de leider van het cocaïnekartel van Medellin, is gisteren ontsnapt uit de gevangenis waar hij sinds een jaar werd vastgehouden.

De ontsnapping van Escobar en ten minste negen handlangers volgde op een mislukte actie van de Colombiaanse autoriteiten om Escobar over te plaatsen naar een andere gevangenis. Hierbij zijn vermoedelijk zes mensen om het leven gekomen.

De Colombiaanse president César Gaviria, die een week geleden de noodtoestand afkondigde om een aantal juridische maatregelen tegen drugcriminelen in zijn land mogelijk te maken, zegde na Escobars ontsnapping zijn reis naar de Ibero-Amerikaanse conferentie in Madrid af. Tevens riep hij Escobar op zich over te geven.

Escobar verbleef sinds juni vorig jaar in de gevangenis van Envigado, nadat hij zich vrijwillig had overgegeven op de voorwaarde dat men hem niet aan de Verenigde Staten zou uitleveren. Het complex in de bergen van Envigado, dat met een biljartzaal en verschillende luxe badkamers was ingericht volgens de wensen van Escobar, stond bekend als een "vijf sterren-gevangenis'.

Reeds enige tijd werd in Colombia gespeculeerd op Escobars terugkeer als leider van het Medellin-kartel. Hij zou vanuit zijn gevangenis de hand gehad hebben in een groot aantal recente moorden in Colombia, waaronder de moord op zijn vermeende plaatsvervanger aan de top van het Medellin-kartel, Fernando Galeano, wiens groeiende macht een obstakel vormde voor Escobars terugkeer.

Overplaatsing naar een militaire gevangenis had Escobar moeten isoleren. Toen functionarissen van het ministerie van justitie vergezeld van militairen hem gisterochtend kwamen halen, werd een aantal van hen gegijzeld door de bewapende gevangenen. Na een bestorming door de militairen, waarbij vermoedelijk zes mensen zijn omgekomen, werden de gijzelaars bevrijd, maar bleken Escobar en een aantal handlangers verdwenen. Vijf anderen werden gepakt.

Via een draagbare telefoon meldde Escobar later op de ochtend aan een lokaal radiostation dat hij in een tunnel onder het gevangeniscomplex zat en er alleen dood vandaan zou komen. Waarschijnlijk is dat bluf geweest, en was Escobar allang verdwenen. Gisteravond meldden de autoriteiten dat de tunnel - waarvan ze het bestaan aanvankelijk niet kenden - na een bestorming door elite-troepen leeg bleek te zijn.

Pag 4: Drugskoning nog steeds populair in zijn stad Medellin

De ontsnapte leider van het Medellin-kartel Pablo Escobar zat sinds vorig jaar juni gevangen in Envigado in een aan de buitenzijde tot fort omgebouwde voormalige afkickboerderij voor drugverslaafden. Het complex op een van de heuvels boven de stad Medelln werd scherp bewaakt door militairen. Uit angst voor aanvallen uit de lucht door het concurrerende Cali-kartel of een ontvoeringsactie door de Amerikaanse drugbestrijdingsdienst DEA werd de gevangenis zelfs met luchtdoelraketten beschermd. De "drugskoning' had zich na een jarenlange en tevergeefse zoekactie van de autoriteiten overgegeven op voorwaarde dat hij niet zou worden uitgeleverd aan de Verenigde Staten.

Van een proces tegen Escobar is het nog steeds niet gekomen, mede door de chaos in het Colombiaanse juridische systeem en de angst van magistraten voor de berechting van verdachten van drugmisdrijven. Escobar zou vermoedelijk door een "rechter-zonder-gezicht' worden berecht. Dit is een nieuwe rechtsvorm in Colombia, waarbij de rechter zich achter donker glas bevindt dat zijn anonimiteit en daarmee zijn veiligheid moet waarborgen.

Escobar wordt behalve van de handel in cocaïne ook verdacht van een aantal ontvoeringen, moorden en bomaanslagen in Colombia. Zo wordt het hoofd van het Medelln-kartel schuldig geacht aan de moord in augustus 1989 op de liberale senator en presidentskandidaat Luis Carlos Galán, een verklaard tegenstander van de drugshandel in zijn land die zeer vermoedelijk de presidentsverkiezingen zou hebben gewonnen. President Gaviria was de perschef van Galans campagne.

Na Escobars ontsnapping wordt gevreesd dat het Medelln-kartel nu een nieuwe terreurcampagne van bomaanslagen en moorden zal beginnen, soortgelijk aan die van 1989 waarbij duizenden Colombianen zijn gedood.

Na de gevangenneming van Escobar in juni vorig jaar deed de theorie opgeld dat het was afgelopen met het kartel van Medelln. Dit door Escobar bijeengebrachte conglomeraat van onafhankelijke drugproducenten en -transporteurs in het noordwesten van Colombia ondervindt hevige concurrentie van het kartel in de stad Cali. Maar uit de motivering bij de overplaatsingsactie van de Colombiaanse autoriteiten blijkt dat Escobar zich vanuit het gevangeniscomplex nog steeds bezighield met criminele activiteiten. Hoewel de gevangenis in Envigado niet de luxe verblijfplaats was die velen Escobar toedichtten, blijkt dat de drugskoning er een grote mate van bewegingsvrijheid genoot. Pijnlijk voor de Colombiaanse autoriteiten is daarbij dat zij pas gisteren werden geconfronteerd met het bestaan van een stelsel van tunnels onder het complex.

Escobar geniet nog steeds een grote populariteit onder de arme grotestadsbevolking, die hij aan zich heeft weten te binden door het financieren van sportclubs, straatverlichting en riolering - sociaal-economische steun die van officiële zijde vaak achterwege blijft.