Beraad werkgevers en bonden in Zuid-Afrika levert geen resultaat op

JOHANNESBURG, 23 juli. Het initiatief van werkgevers- en werknemersorganisaties om de politieke impasse in Zuid-Afrika te doorbreken is gisteravond mislukt. Het plan van het ANC, de Zuidafrikaanse Communistische Partij en de vakbeweging Cosatu op 3 augustus te beginnen met een algemene staking van enkele dagen gaat nu door.

De werkgevers, verenigd in Saccola, en Cosatu hebben twee weken lang achter de schermen onderhandeld over een brede overeenkomst die moest leiden tot een gezamenlijk standpunt over het politieke onderhandelingsproces in Zuid-Afrika, de bestrijding van het geweld, de wederopbouw van de economie en bestrijding van de armoede. De eerste dag van de staking, 3 augustus, zou worden omgezet in een Dag van Verzoening, waarop werkgevers vrijwillig hun fabrieken zouden sluiten. In ruil daarvoor zou Cosatu afzien van een langdurige staking en acties die de economie schade berokkenen.

Saccola slaagde er echter niet in de steun te krijgen van de tien aangesloten werkgeversbonden voor het vrijwillig neerleggen van het werk. Werkgevers zagen niet alleen technische bezwaren in het sluiten van hun fabrieken, maar hadden tevens het idee dat de overeenkomst hen in het kamp van het ANC zou doen belanden. Het concept-Handvest voor Vrede, Democratie en Economische Wederopbouw bevatte onder meer de ANC-eis van een gekozen grondwetgevende vergadering, die in zes tot negen maanden een grondwet moet opstellen.

Door het mislukken van de overeenkomst is de hoop in Zuid-Afrika dat de onderhandelingen tussen regering en ANC op korte termijn kunnen worden hervat verdwenen. De besprekingen liggen stil sinds het bloedbad in Boipatong op 17 juni. De gesprekken tussen Saccola en Cosatu werden gezien als een omweg om de politieke partijen weer tot elkaar te brengen.

Saccola zei gisteravond in een verklaring dat de gesprekken wel de basis hebben gelegd voor een verdere dialoog met Cosatu. Over onderwerpen als de hervatting van de politieke onderhandelingen, gezamenlijke actie om het geweld terug te dringen en de armoedebestrijding bestond volgens de werkgevers geen verschil van mening. Cosatu zei dat het afketsen van de overeenkomst had bewezen dat “veel werkgevers die zeggen de democratie te steunen in feite de regering steunen in haar pogingen op verschillende manieren vast te houden aan de macht”. Cosatu valt terug op haar oude programma van enkele dagen staken en het lamleggen van stedelijke centra.

De campagne van “rollende massa-acties” gaat intussen verder. De afgelopen dagen werden duizend demonstranten gearresteerd bij betogingen en de bezetting van openbare gebouwen. Intussen is de speciale afgezant van de Verenigde Naties, Cyrus Vance, begonnen gesprekken te voeren met alle partijen. Hij zal na een onderzoek van tien dagen aanbevelingen doen voor maatregelen om het geweld te beëindigen en de onderhandelingen weer op gang te brengen.