Act Up eist aandacht voor vrouwelijke aidspatiënten

AMSTERDAM, 23 JULI. Grimmig zwijgend staat een twintigtal actievoerders van de homo-groep Act Up langs de wand van een zaal in het RAI-complex. “Vrouwen hebben geen aids, ze sterven er alleen aan”, staat er op de borden die de demonstranten omhoog houden. De lezing op het podium behandelt de demografische gevolgen van de aids-epidemie, een onderwerp dat zich op het eerste gezicht nauwelijks leent voor het voeren van actie.

James Curran, sprekend namens de Amerikaanse CDC's (Centres for Disease Control), die gegevens over aids verzamelen, lijkt niet onder de indruk van de aanwezigheid van de demonstranten. De risico's van besmetting, de grotere kennis over aids onder studenten en het gestegen condoomgebruik passeren soepeltjes de revue. Hij sluit zijn betoog af met de conclusie dat demografische cijfers niet het veroorzaakte leed in de samenleving kunnen weergeven.

Als het beschaafde applaus wegebt, maakt zich een vrouw uit het groepje actievoerders los. “Ik heb het woord lesbisch nog niet gehoord”, buldert ze in onmiskenbaar Amerikaans. “Curran, you don't even know how to spell the word lesbian”, galmt het richting podium.

Een klein tumult volgt. De overige Act-Uppers, inmiddels samengekomen onder het podium, schreeuwen leuzen over het falende registratiebeleid van de CDC's en leugens over seksuele voorlichting in de VS. Een deel van de zaal applaudisseert. Anderen ventileren luidkeels hun ongenoegen over de onderbreking van de bijeenkomst. De rust keert pas weer als Curran publiekelijk verklaart dat in het verleden zeker te weinig aandacht is besteed aan de specifieke positie van seropositieve vrouwen.

Na afloop, in het kantoortje van Act Up in de RAI, ontvangt Jane Auerbach uit New York felicitaties van haar mede-actievoerders. Met schorgeschreeuwde stem geeft ze een toelichting. De statistieken van de CDC's, toonaangevend voor veel aidsonderzoek in de wereld, registreren onvoldoende in hoeverre aidssymptomen bij vrouwen afwijken van die bij mannen, meent Act Up. Registratie kan niet alleen in de voorlichting over aids van pas komen, maar is ook van belang voor de definitie van aidsgevallen en daarmee voor de vergoedingen die Amerikaanse verzekeringsmaatschappijen verstrekken voor de behandeling.

Voor lesbische vrouwen is al helemaal geen plaats in de statistieken. Zij worden gemakshalve ingedeeld in de categorie biseksueel of drugsverslaafde, aldus Auerbach. Haar eigen vriendin stierf in 1989 aan een longontsteking, die bij nader inzien werd veroorzaakt door aids.

Hoewel een aantal deelnemers aan het achtste aidscongres sympathiseert met Act Up of zelfs lid is, vinden veel aanwezigen dat de actiegroep niets te zoeken heeft op een wetenschappelijk congres. De aanpak van de Nederlands/Amerikaanse congresorganisatie, die ook veel maatschappelijke groepen bij het congres heeft betrokken, vindt niet bij iedereen bijval.

Het zal Auerbach er niet van weerhouden haar protest te laten horen. “Het motto van Act Up luidt "Silence is death'. Ik stop niet met schreeuwen. Anders gaan deze wetenschappers weer hun eigen gang, zonder te luisteren naar de mensen om wie het werkelijk gaat”, meent Auerbach.