Twijfels over mogelijk nieuw aidsvirus in VS

AMSTERDAM, 22 JULI. De leiding van de Achtste Internationale Aidsconferentie heeft gisteren een sessie in moeten lassen, gewijd aan een mogelijk nieuw aidsvirus.

Aanleiding was een artikel in het tijdschrift Newsweek, waarin elf mysterieuze patiënten worden beschreven met verschijnselen van aids. Bij deze mensen is zelfs met de meest geavanceerde tests geen van de aids veroorzakende virussen HIV-1 of HIV-2 aangetoond. De patiënten hebben lage aantallen CD4-cellen - die normaal door het HIV worden geïnfecteerd - en allerlei opportunistische infecties zoals longontsteking, Kaposi-carcinoom en andere bekende aandoeningen die de diagnose aids kunnen bepalen.

Vooral dr. J. Curran van de Amerikaanse Centers for Disease Control (CDC) wordt kwalijk genomen dat hij nogal nuchter heeft verkondigd dat de afgelopen twee à drie jaar zes van deze soort gevallen zijn aangemeld bij de CDC, een soort inspectie voor de volksgezondheid in de VS.

“Waarom horen we dat nu pas”, luidde de klacht uit de zaal. Curran: “Had ik het dan vorig jaar al moeten melden, toen er pas drie gevallen waren?” Het antwoord was nuchter: “Ja, de aidsepidemie begon ook met vijf patiënten.” Naast de zes patiënten die bij de CDC bekend zijn, heeft dr. J. Laurence van de Cornell University in New York de ziektegeschiedenissen van vijf van zijn HIV-loze aidspatiënten beschreven. Ze hadden alle kenmerken van mild verlopende aids. Laurence denkt dat hij met een nieuw virus te maken heeft.

Tijdens de sessie vulden artsen het rijtje aan met eigen patiënten, onder wie een curieus geval: lange tijd kon HIV niet in het bloed, maar wel in de urine van de patiënte worden aangetoond.

Een expert op het gebied van HIV-varianten, dr. G. Myers van Los Alamos Laboratories: “De tests om HIV aan te tonen zijn zo gemaakt dat we geen enkele vorm van HIV-1 of HIV-2 zullen missen. Als er een "HIV-3' opduikt, zou die op deze manier het eerst worden gezien. Ik ben ervan overtuigd dat deze HIV-loze aidspatiënten zijn geïnfecteerd door een retrovirus van de HIV- of van de verwante apenvariant, de SIV-familie.”

Curran “Er zijn in de VS een dozijn, misschien een paar dozijn van deze patiënten. Hebben zij een nieuw syndroom of komt het al jaren voor en onderscheiden we deze mensen pas, omdat er in de VS tegenwoordig jaarlijks miljoenen HIV-tests worden uitgevoerd? Ze worden gezien door aidsbehandelaars en daardoor worden ze met aidspatiënten vergeleken. Maar er zijn meer ziekten die tot onderdrukking van het afweersysteem leiden. Zijn die wel uitgesloten? Is er geen ongedetecteerde kanker, leukemie?”

De aids-epidemie begon inderdaad met vijf gevallen. Curran: “Dat waren vijf homoseksuele mannen in San Fransisco. Dat was een lokale clustering binnen één groep die we al spoedig als risicogroep konden omschrijven. Maar bij deze gevallen is van geografische of andere clustering geen sprake. Ze hebben ook geen contact met elkaar gehad.”

De epidemiologen van de CDC hadden goede redenen om te twijfelen aan een nieuw virus en niet meteen alarm te slaan. Zij besloten om de gevallen eerst nog eens door klinische wetenschappers te laten bestuderen.

Ondertussen wakkert in de VS de angst voor bloeddonaties weer aan. De bange vraag rijst of opnieuw de kans bestaat op een vreemd, nog ondetecteerbaar virus in donorbloed.