Inspecteurs VN wijken voor Iraakse betogers

BAGDAD/ NEW YORK, 22 JULI. Inspecteurs van de Verenigde Naties die al achttien dagen wachtten om tot het ministerie van landbouw in Bagdad te worden toegelaten, hebben zich vanochtend in hun hotel teruggetrokken uit vrees voor gewelddadigheden van de zijde van demonstranten.

Delegatieleider Eric Silver had tevoren tegenover Iraakse functionarissen geklaagd dat zijn ploeg onder “fysieke druk en dreiging” stond. “De Iraakse regering heeft nagelaten de veiligheid van de inspecteurs te waarborgen”, zei hij. Irak heeft dat betwist. De VN zouden later op de dag een verklaring uitgeven; Washington, Parijs en Londen hebben deze week gesuggereerd gebruik van geweld te overwegen.

De inspecteurs stonden sinds 5 juli in hun drie witte auto's op de stoep voor het ministerie, waar ze toegang eisten op grond van de bepalingen van het staakt-het-vuren in de Golfoorlog. De inspecteurs, chemische-wapenexperts, vermoeden dat documenten over Iraks bewapeningsprogramma in het ministerie liggen opgeslagen. Bagdad op zijn beurt ontkent dat, en weigert de VN toegang tot het gebouw met het argument dat het een civiele instelling is en dat de eisen van de VN op schending van zijn soevereiniteit neerkomen.

De eerste dagen was de situatie op de stoep nog redelijk ontspannen, maar de inspecteurs ervoeren later een gestage stijging van de spanning. De laatste dagen werden duizenden demonstranten aangevoerd, die in een steeds grimmiger sfeer hun anti-VN gevoelens kenbaar maakten.

Pag 4: 'Inspecteurs vrijwillig weg'

Hun leiders suggereerden in vraaggesprekken hun achterban mogelijk niet in de hand te kunnen houden.

Irak verzekerde vanochtend dat zijn burgers de inspecteurs “geen enkel kwaad” wilden berokkenen. Leden van Iraakse veiligheidsdiensten “vormden een veiligheidscordon om de inspectie-missie te beschermen tegen elke niet-gewilde overtreding”. Aan de andere kant, aldus een regeringswoordvoerder, hebben de Irakezen “het recht hun verontwaardiging tot uiting te brengen” gezien de “misdadige politiek van de Verenigde Staten en Groot-Brittannië” die “de soevereiniteit van Irak bedreigen”.

Minister van landbouw Abdul-Wahab Mahmoud al-Sabbagh onderstreepte op een persconferentie dat de inspecteurs “uit hun eigen vrije wil waren vertrokken”. “We hebben hen niet gedwongen zich terug te trekken.” Op een vraag of de terugtrekking de Iraakse relaties met de Veiligheidsraad nog verder zou verslechteren antwoordde de minister dat “ze zich terugtrokken onder het voorwendsel van druk van demonstranten”. (Reuter, AP)