"Transport moet meer verdienen en minder vervuilen'

ROTTERDAM, 21 JULI. De Nederlandse overheid moet zodanige voorwaarden scheppen dat de transportsector meer kan verdienen en minder vervuilt. Dat is de conclusie van het Centraal Planbureau (CPB) in een rapport over de mogelijke ontwikkeling van vervoer en distributie in de periode 1990 - 2015.

De werkgroep Verkeer en Vervoer van het CPB heeft een onderzoek gedaan naar de consequenties van drie verschillende scenario's voor de transportsector. Dit gebeurt in het kader van de lange-termijnstudie "Nederland in Drievoud' waarin deze drie scenario's, die in het in mei gepubliceerde rapport "Scanning the future' voor de wereldeconomie werden gentroduceerd, op Nederlandse schaal worden uitgewerkt. Nederland in Drievoud verschijnt volgende week.

In de drie scenario's wordt niet zoals gebruikelijk alleen maar uitgegaan van lage, gemiddelde of hoge economische groei, maar van bepaalde (internationale) politieke keuzes en tendensen.

In het eerste scenario "Global Shift' wordt ervan uitgegaan dat de meeste landen marktbarrières handhaven en voor de aan- en afvoer hoofdzakelijk op nationale vervoersstromen vertrouwen. In dit model zullen weinig logistieke functies worden uitbesteed waardoor de kansen voor Nederlandse transportondernemingen om hoogwaardig vervoer aan te trekken gering zijn.

Hoogwaardig vervoer is van groot belang voor de vervoerders omdat nu vooral op prijs wordt geconcurreerd met alle nadelige gevolgen voor de marges van dien. Want hoewel Nederlandse transporteurs omvangrijke fysieke goederenstromen verzorgen, blijven de de rendementen laag. Het vervoer van bulkgoederen levert weinig toegevoegde waarde op. Daarbij komt dat de congestie en nadelen voor het milieu het goederenvervoer steeds meer beperkingen opleggen.

Bij de twee andere scenario's, European Renaissance (hoge economische groei en veel afspraken op EG-niveau over het milieu) en Balanced Growth (hoge economische groei, vertrouwen op het marktmechanisme en een ecotax op brandstoffen), zijn er meer mogelijkheden voor de transporteurs. Volgens de onderzoekers moet de transportbranche zich richten op hoogwaardig vervoer onder voorwaarde dat de milieu- en congestieproblematiek aanvaardbaar blijft.

Het CPB verwacht dat bij de twee laatste scenario's er een verschuiving naar kapitaal- en service-intensieve activiteiten plaats zal vinden. Nederland kan daarvan profiteren als de overheid er tijdig voor zorgt dat mainport Rotterdam en Schiphol bereikbaar blijven.

Het CPB heeft ook het personenvervoer onder de loep genomen. Volgens het CPB is het stimuleren van openbaar vervoer alleen niet voldoende om de groei van de automobiliteit voldoende af te remmen. Het verschil in kwaliteit tussen auto en openbaar vervoer is zo groot dat zelfs omvangrijke uitbreidingen van het openbaar vervoer slechts een marginale invloed op het autogebruik heeft. Het CPB heeft meer vertrouwen in het prijsinstrument en verscherping van de regelgeving.