Rabin en Mubarak overleggen over Golan-hoogvlakte

JERUZALEM, 21 JULI. De Israelische premier Yitzhak Rabin is vanmorgen in Kairo aangekomen voor een ontmoeting met de Egyptische president Hosni Mubarak, het eerste gesprek van deze aard tussen beide landen in zes jaar.

Beide leiders zullen vandaag vooral zoeken naar wegen om de al jaren durende impasse tussen Israel en Syrië over de Golan-hoogvlakte te breken. De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, James Baker, heeft de afgelopen dagen in Jeruzalem Rabin op het hart gedrukt dat een vergelijk met de Palestijnen zonder toenadering met Syrië over de Golan-hoogvlakte niet mogelijk is. Volgens het blad Yedioth Achronoth heeft Rabin Baker gemachtigd de Syrische president Hafez al-Assad op de hoogte te stellen van zijn standpunt dat over een compromis op de Golan-hoogvlakte kan worden gepraat op voorwaarde dat Syrië zich openlijk voor vrede met Israel uitspreekt.

In zijn regeringsverklaring kende Rabin vorige week Egypte een belangrijke rol in het vredesproces toe. Volgens Egyptische diplomatieke kringen in Tel Aviv is dat naast Rabins openheid jegens de Palestijnen één van de redenen dat Mubarak zo snel de rode loper voor de nieuwe Israelische leider heeft uitgelegd. Volgens Egyptische diplomatieke kringen in Kairo, die vandaag door het blad Hadashot worden aangehaald, zal Rabin president Mubarak vragen een bemiddelende rol te spelen in het beleggen van een topconferentie tussen de leiders van Syrië, Jordanië, Libanon, Egypte en Israel. Eerder werd in de Israelische pers gespeculeerd dat de Amerikaanse president George Bush graag zou zien dat een dergelijke top wegens zijn zwakke positie in de opiniepeilingen vóór de presidentsverkiezingen in de VS zal worden gehouden. President Mubarak zal volgens de correspondente van Yedioth Achronoth in Kairo het bezoek van Rabin aan Kairo met een eerste tegenbezoek aan Israel beantwoorden.

Voor zijn vertrek naar Jordanië liet minister Baker zich vanmorgen optimistisch uit over de nieuwe vredeskansen in het Midden-Oosten. Hij zei te zijn getroffen door enkele veel belovende Israelische verklaringen en sprak de hoop uit ook in de Arabische landen zulke nieuwe geluiden te zullen horen.

Dat de regering-Rabin met grote voortvarendheid nieuwe vredeswegen bewandelt, werd gisteren ook erkend door de Palestijnse woordvoerster Hanan Ashrawi op een persconferentie in Oost-Jeruzalem na het drie uur durende onderhoud van de Palestijnse delegatie met Baker. Zij constateerde “een nieuwe Israelische toon” en sprak de hoop uit dat “deze toon in daadwerkelijke stappen zal worden omgezet”.

Van Baker hadden de Palestijnen vernomen dat Israel bereid is serieus te onderhandelen over de overdracht van bevoegdheden aan de Palestijnse bestuursautonomie en het houden van verkiezingen voor de Palestijnse bestuursraad. Radio Israel meldde vanmorgen dat de Palestijnen hebben hun eis voor het houden van parlementsverkiezingen hebben laten vallen.

In plaats daarvan aanvaarden zij thans dat eind dit jaar onder internationaal toezicht verkiezingen zullen worden gehouden voor de Palestijnse bestuursraad die geen wetgevende bevoegdheden zal hebben. Aan deze verkiezingen, waarvoor van Palestijnse zijde reeds de voorbereidingen worden getroffen, zullen de belangrijkste Palestijnse fracties uit de PLO en hoogstwaarschijnlijk ook de islamistisch-fundamentalistische Hamas-beweging deelnemen.

Ashrawi zei van Baker geen duidelijk inzicht te hebben gekregen in details betreffende de feitelijke Israelische stop op het stichten van nieuwe nederzettingen in de bezette gebieden en een bouwstop op nog niet getekende bouwplannen daar.

Uit verklaringen van Baker en Israels leiders valt af te leiden dat de regering-Rabin dienaangaande ver genoeg is gegaan om de Amerikaanse kredietgarantie van 10 miljard dollar in de wacht te slepen voor de opvang van joodse immigratie uit de vroegere Sovjet-Unie. Een officiële Amerikaanse verklaring hierover wordt verwacht uit de mond van president Bush tijdens het bezoek van Rabin aan het Witte Huis in de eerste helft van augustus.

Volgens de Israelische pers zullen binnenkort ook de onderhandelingen tussen Israel en Duitsland over een kredietgarantie van 10 miljard mark worden hervat.

De rechtse oppositiepartijen lopen storm tegen wat zij noemen “de territoriale uitverkoop van de regering-Rabin”. Zij hebben besloten nog deze week een motie van wantrouwen tegen de regering-Rabin in te dienen.