Italië neemt maatregelen tegen de mafia

ROME, 21 JULI. Het Italiaanse kabinet heeft gisteren 55 gevangen mafialeiders laten overbrengen naar een eiland en tweeduizend extra politie-agenten en militairen naar Sicilië gestuurd, terwijl de roep om meer en harde maatregelen tegen de mafia groeit.

Het was de eerste reactie op de moordaanslag, zondagavond, op rechter Paolo Borsellino en vijf van zijn lijfwachten. “Het is tijd voor hard optreden”, zei minister van binnenlandse zaken Nicola Mancino 's middags in een toespraak tot het parlement. “Sommige besluiten en keuzes kunnen niet langer worden uitgesteld.”

Hij beloofde dat het kabinet haast zal maken met de invoering van de nieuwe anti-mafiapolitie, die is vertraagd door competentiestrijd tussen de drie verschillende politiekorpsen. Hij zei dat deze eenheid zou bestaan uit twee- tot drieduizend man.

Mancino kondigde verder aan dat er 1100 extra politie-agenten en carabinieri naar Sicilië zouden worden gestuurd. Vanmorgen bleek dat dit aantal is uitgebreid naar 2000 man. Een aantal van hen zal worden ingezet als extra hulp bij het onderzoek naar de aanslag op Borsellino.

De aanslag leidde gisteren tot een sterke druk op de lire, ondanks de discontoverhoging van vorige week, en tot een zware koersval op de beurs van Milaan, met bijna zes procent. In financiële kringen wordt dit gezien als een teken van een vertrouwenscrisis die verder gaat dan het financieel-economische beleid van de regering.

Bij de scepsis over het vermogen van het kabinet om het enorme begrotingstekort aan te pakken komt de constatering dat de mafia vrijwel straffeloos haar belangrijkste vijanden kan vermoorden. Bovendien zijn de belangrijkste politieke partijen in diskrediet geraakt doordat ze allemaal betrokken blijken te zijn bij corruptieschandalen die in Milaan en elders in het land worden ontrafeld.

Minister van justitie Martelli lijkt aan te sturen op het aftreden van Borsellino's chef, procureur Giammanco. Zowel Falcone als Borsellino hadden Giammanco ervan beschuldigd de justitiële onderzoeken tegen de mafia op alle mogelijke manieren tegen te werken. Martelli zou ook andere autoriteiten in Palermo, zoals de prefect Jovine, tot aftreden willen dwingen. Volgens hem hebben ze gefaald bij de bescherming van Borsellino, die na de aanslag op Giovanni Falcone twee maanden geleden de belangrijkste mafiabestrijder van Italië was geworden. “Ze zijn heel goed in het rouwen, maar ze kunnen niets voorkomen”, zei Martelli.

Gisteren zijn volgens minister Mancino 73 mafialeiders van de Ucciardone-gevangenis in Palermo overgebracht naar zwaarbewaakte gevangenissen elders in Italië. Zo moet worden voorkomen dat zij vanuit hun cel orders blijven geven en hun mafiabendes blijven leiden, via het contact met bezoekende familieleden, advocaten en soms bewakers.

De gevangenis werd zondagavond omsingeld door soldaten wegens relletjes onder de gevangenen, die zich fel verzetten tegen deze gedwongen overbrenging. In totaal zijn er ongeveer 800 soldaten ingezet, om het transport van de mafiosi zo snel mogelijk te laten verlopen.

Van deze groep zijn 55 mafialeiders naar het eilandje Pianosa gebracht, bij Elba, voor de kust van Toscane. Het eilandje bestaat uit niet meer dan een strafkolonie die ook dienst heeft gedaan als gevangenis voor leden van de linkse terreurgroep de Rode Brigades.

In het parlement werden, na een korte stilte, felle en soms emotionele redes gehouden over de aanslag. In een ongebruikelijk gebaar waarmee hij de ernst van de situatie wilde onderstrepen, was president Scalfaro hiervoor naar de Kamer gekomen, overigens zonder zich in de discussie te mengen. Tegenover de uitingen van rouw en de belofte van maatregelen van de regeringspartijen plaatsten oppositiepartijen hun kritiek op de regeringspartijen, die de afgelopen jaren weinig hebben gedaan om het mafiageweld in te dammen.

's Avonds kwam het kabinet in een ingelaste zitting bijeen. Terwijl demonstranten met fakkels buiten een harder optreden tegen de mafia eisten, namen de ministers een aanvulling op een eerder anti-mafiadecreet aan. Hierin wordt de opsporingsbevoegdheden van de politie in mafiazaken vergroot. Dit decreet moet binnenkort door het parlement worden goedgekeurd. De politieke meningsverschillen hierover (volgens sommige partijen kwamen een aantal grondwettelijke vrijheden in gevaar) lijken door de aanslag op Borsellino te zijn verdwenen.

Vanmiddag zouden de vijf lijfwachten worden begraven. Het is nog onduidelijk wanneer Borsellino wordt begraven. Hiermee zou worden gewacht tot zijn dochter is opgespoord, die op vakantie is in Indonesië. Borsellino's weduwe heeft laten weten dat zij geen prijs stelt op een staatsbegrafenis en alleen president Scalfaro erbij wil hebben.

Het onderzoek naar de aanslag op Borsellino heeft nauwelijks voortgang geboekt. Vincenco Parisi, prefect van de Italiaanse politie, zei dat Borsellino zijn moeder niet op een vast tijdstip bezocht. Borsellino werd gedood toen een bom ontplofte die was verborgen onder een Seat Marbella die was geparkeerd bij de ingang van de flat waar Borsellino's moeder woont. Slechts één van de zes lijfwachten heeft de bomexplosie overleefd; hij was op dat moment een van de geblindeerde auto's beter aan het parkeren.

Volgens berichten in de Italiaanse media zullen ook springstofdeskundigen van de Amerikaanse FBI meehelpen bij het onderzoek, zoals ook na de aanslag op Giovanni Falcone is gebeurd.