Gebruik telefoon als microfoon is oude truc; Afluistertechniek in jaren veertig bedacht door mafia-man

ROTTERDAM, 21 JULI. De truc om via een telefoon met de hoorn op de haak ruimtes af te luisteren is niet nieuw. Volgens een medewerker van PTT Telecom is de methode al meer dan vijftig jaar bekend. De speciale Britse legereenheid SAS blijkt hem in de jaren zeventig verschillende keren gebruikt te hebben, vermoedelijk ook bij de treinkaping door Molukkers bij Assen.

Bernie Moran, die in de film "The Conversation' van Francis Ford Coppola (1974) de directeur is van een bedrijf in afluisterapparatuur, demonstreerde zijn Moran S15 mondharmonica-telefoontap: “U installeert hem binnen twee minuten. Hij is voorzien van een eigen energiebron, zodat hij niet op de telefoonlijn ontdekt kan worden. U draait het nummer van het doelwit. U wacht voor het laatste cijfer en blaast de toon van de mondharmonica in de hoorn. Dan drukt u op het laatste cijfer. Let op, de telefoon in het huis van het slachtoffer gaat niet over. In plaats daarvan verandert diens telefoontoestel in een kamermicrofoon die u in staat stelt de hele ruimte af te luisteren.” Het gaat hier wel om een variant waarbij het toestel geprepareerd is met een geluidgevoelig schakelaartje, dat een ingebouwd versterkertje activeert (in vakkringen infinity transmitter genoemd).

In kringen van actievoerders blijkt de methode ook al jarenlang bekend te zijn. Er is al enige tijd een brief in omloop, met bijgeplakt een condensator die het afluisteren met hoorn op de haak mogelijk maakt. In de brief staat een keurige tekening van een PTT-telefoonstopkontakt met daarop precies aangegeven hoe de condensator tussen de met "A' en de met "B' gemerkte aansluitingen moet worden aangebracht.

Bij de detailhandel kost een condensator van het vereiste type ongeveer 35 cent. Het is dus goedkoper en handiger om er zelf een bij een elektro-winkel te kopen, dan een nieuwe stekker bij de PTT aan te schaffen. Onduidelijk is nog hoe sterk de condensator moet zijn. De PTT wil de stekkers uitrusten met een condesator van 1.500 nano Farad. In de Engelse literatuur en in het bouwpakket wordt een condenstaor van slechts 10 nano Farad geadviseerd.

In de vakliteratuur wordt mafia-man Manny Mittelman eind jaren veertig voor de uitvinder gehouden van deze methode, high frequency floading genoemd. De eerste keer de methode in het "openbaar' is toegepast, is volgens specialisten door de SAS tijdens een terroristische actie van RAF-sympathisanten bezetting van de Duitse ambassade in Stockholm in 1975.

Ook in Nederland zou de kennis van de SAS zijn toegepast. Enkele specialisten zeggen dat in de loop van de treinkaping in 1975 bij het Drentse gehucht De Punt door Molukkers, met behulp van de SAS, een veldtelefoon naar de trein is gebracht. Het was de bedoeling dat de communicatie tussen de Molukkers en de onderhandelaars via deze weg zou lopen. Deze telefoon was echter met behulp van high frequency floading in de eerste plaats bedoeld als afluistermiddel.

In 1979 gebruikte de SAS dezelfde techniek bij de gijzelingsactie in de Iraanse Ambassade in Londen. Hiervan wordt melding gemaakt in een artikel in het Ierse tijdschrift Hibernia Weekly uit 1980. Met high frequency floading werden de telefoons in de ambassade veranderd in microfoons, zodat alle ruimtes met toestellen konden worden afgeluisterd. Met behulp van variatie in de frequentie kon men selecteren van welk toestel men de signalen ontving. Alleen dicht bij de voordeur stond geen telefoon, zodat de gesprekken die de terroristen daar voerden, niet afgeluisterd konden worden. De SAS wist de terroristen een veldtelefoon in de maag te splitsen met een kort snoer, zodat hij dicht bij de voordeur bleef staan. Dankzij de hoorn-op-de-haak-methode, was daarna ook hier het alles wat de gijzelaars deden te volgen.

Volgens het artikel in het Ierse tijdschrift was de techniek speciaal voor gebruik in Noord-Ierland verder ontwikkeld en werd hij daar inderdaad gebruikt. Het grote voordeel van deze techniek is dat de afluisteraar niet hoeft in te breken in de ruimte die hij wil afluisteren.