Een miljoen mensen dit jaar met HIV besmet

AMSTERDAM, 21 JULI. Ongeveer een miljoen mensen zijn in het eerste halfjaar van 1992 met het aids-virus (HIV) geïnfecteerd en bijna de helft van hen is vrouw.

Dit zei dr. M. Merson, directeur van het aidsprogramma van de wereldgezondheidsorganisatie (WHO) gisteren op de internationale aidsconferentie die dit jaar in Amsterdam wordt gehouden.

“We kunnen niet zomaar doorgaan met het propageren van het gebruik van condooms om de verspreiding van het virus tegen te gaan”, reageerde dr. A. Ehrhardt, hoogleraar klinische psychologie aan Colombia University. “Speciaal voor vrouwen zullen we nieuwe strategieën moeten ontwikkelen. Veel preventieprogramma's pleiten voor verandering van gedrag dat niets met de realiteit van het vrouwenleven te maken heeft. Die programma's raden vrouwen aan minder seksuele partners te hebben, monogaam te zijn en condooms te gebruiken.”

Maar vrouwen kunnen volgens Ehrhardt het condoomgebruik niet controleren. Condooms moeten daarom vooral onder mannen worden gepropageerd: “Aan vrouwen vertellen dat ze een condoom moeten gebruiken, geeft blijk van een gebrek aan kennis over anatomie, over de rol van de seksen en over machtsverschillen tussen mannen en vrouwen. De meeste vrouwen hebben maar één partner tegelijk, ze zijn serieel monogaam. Ze worden besmet door de partner met wie zij op dat moment een stabiele monogame relatie hebben.”

Het vrouwencondoom - bestaand maar niet ruim verkrijgbaar - en virusdodende vaginale crèmes zouden beter geschikt zijn voor gebruik door vrouwen. Volgens Ehrhardt zou de ontwikkeling van veilige, virusdodende vaginale crèmes, die nog niet bestaan, een even hoge prioriteit moeten hebben als de ontwikkeling van geneesmiddelen of vaccins tegen aids. Preventieprogramma's zouden vrouwen daarnaast moeten leren hoe ze kunnen onderhandelen over veilige geslachtsgemeenschap met hun partners. Ten slotte zou volgens Ehrhardt de economische afhankelijkheid van vrouwen moeten verminderen, zodat ze vrij zijn hun partners te kiezen.

Ehrhardt laat zien dat in de hele wereld ruim 70 procent van de nieuwe besmettingen door heteroseksueel contact plaatsvindt, in de VS is dat zes procent. Homoseksuele contacten zorgen in de VS nog voor 60 procent van de nieuwe gevallen, op wereldschaal is dat vijftien procent.

Volgens Merson neemt het aandeel geïnfecteerde vrouwen dus toe, met als gevolg dat ook steeds meer kinderen al bij hun geboorte door hun moeder worden besmet. De WHO verwacht dat de kindersterfte in Afrika weer zal stijgen, in Centraal- en Oost-Afrika al snel weer het niveau van 1980 zal bereiken en in de volgende eeuw verder omhoog gaat.

In sommige Afrikaanse steden wordt 80 procent van de ziekenhuisbedden door aidspatiënten bezet. De WHO vindt dat die mensen het ziekenhuis uit moeten door krachtige stimulering van thuiszorg. Het probleem is alleen dat de familieverbanden die daarvoor noodzakelijk zijn, vaak grondig zijn verstoord door economische oorzaken of doordat juist degenen die de zorg zouden kunnen geven - de volwassenen - door aids al zijn weggevallen.

Merson: “In het jaar 2000 woont negentig procent van de nieuw-besmetten in de ontwikkelingslanden. We weten alles wat we moeten weten om deze ziekte te vermijden. We moeten alleen de politieke en maatschappelijke keuzen maken en daar ontbreekt het nogal eens aan.”