"Bao Tong verried geheimen'; China: liberale partijman krijgt negen jaar cel

PEKING, 21 JULI. Een hoge Chinese functionaris die werd beschuldigd van medeplichtigheid aan de studentenprotesten in Peking van 1989, Bao Tong, is vanmorgen veroordeeld tot een gevangenisstraf van negen jaar.

Dit heeft zijn familie, die het proces niet mocht bijwonen maar wel het voorlezen van het vonnis, gezegd. Hij kreeg vier jaar voor het laten uitlekken van staatsgeheimen en vijf jaar voor het stimuleren van contra-revolutionaire activiteiten. De ruim twee jaar die hij in voorarrest heeft doorgebracht zullen op zijn straf in mindering worden gebracht.

Het proces van de 59-jarige Bao duurde slechts enkele uren. Buitenlandse waarnemers waren niet toegestaan in het gerechtsgebouw, dat was omsingeld door tientallen politie-agenten. De autoriteiten wensten vanmorgen geen commentaar te geven op de toedracht van het proces.

Bao, die een medewerker was van de in ongenade gevallen ex-secretaris-generaal Zhao Ziyang, werd in mei 1989, kort voor het neerslaan van de studentenacties, gearresteerd. Als rechterhand van Zhao schreef Bao veel belangrijke toespraken en stond hij aan het hoofd van een inmiddels ontbonden denktank die zich bezighield met het thema van de politieke vernieuwing. Evenals Zhao was Bao een groot voorstander van meer politieke en economische openheid.

Bao is tot dusverre de belangrijkste Chinese functionaris die is veroordeeld wegens betrokkenheid bij de studentenopstand van 1989. Veel waarnemers menen dat Bao gemaakt wordt tot een zondebok voor het optreden van zijn vroegere chef.

Zhao zelf is aan Bao's lot ontsnapt omdat hij naar verluidt kan rekenen op de persoonlijke bescherming van China's opperste leider, Deng Xiaoping. Zhao heeft slechts huisarrest opgelegd gekregen. Deng, die druk doende is om de invloed van de voorstanders van een vrijere economie in China te versterken, wilde op dit moment geen nieuwe confrontatie met de aanhangers van de harde lijn, die graag een veroordeling zien van een liberale geest als Bao. Daarom, aldus China-deskundigen, offert Deng Bao bewust op om zijn economische hervormingen niet in gevaar te brengen.

De straf van Bao is betrekkelijk mild in vergelijking tot die van anderen die in verband met de studentenbeweging zijn veroordeeld. Zo kregen de journalist Chen Zeming en de econoom Wang Juntao in 1990 elk dertien jaar celstraf.

Maar een Westerse diplomaat noemde het een strenge straf. “Negen jaar is een zware straf. Dit betekent het einde van elk vooruitzicht voor Zhao Ziyang om op enigerlei wijze terug te keren in de politiek. De conservatieven hebben zich met opzet zo opgesteld om aan te geven dat ze niet bereid zijn om het liberalisme te laten oprukken”, stelde hij. “Temidden van alle euforie over hervormingen, is dit vonnis een herinnering dat er met geen woord wordt gerept van enige democratische hervormingen”, zei deze diplomaat. (AFP, Reuter)