Waakhond beurs Tokio verbleekt naast SEC

TOKIO, 20 JULI. De beurs van Tokio maakt sinds vrijdag weer een vrije val. Vandaag tuimelde de Nikkei, het koersgemiddelde van 225 geselecteerde fondsen, met 4,01 procent. Ironisch genoeg is net vandaag de waakhond-commissie genstalleerd die het door schandalen geschonden vertrouwen van beleggers in de beurs moet herstellen.

Afgelopen vrijdag viel de Nikkei al 2,59 procent terug. Daarmee is het koersgemiddelde, dat nu staat op 15.884,48 yen, vandaag weer onder het psychologisch belangrijke niveau van 16.000 yen terechtgekomen. De koersval die vrijdag in Tokio begon wordt volgens analisten vooral veroorzaakt door de Duitse renteverhoging van afgelopen donderdag. Beleggers vluchten massaal uit aandelen.

De vandaag genstalleerde waakhond-commissie is opgezet naar het voorbeeld van de machtige en onafhankelijke Securities and Exchange Commission die toezicht houdt op Wall Street. Maar de Japanse commissie krijgt veel minder macht dan haar Amerikaanse pendant en ressorteert bovendien rechtstreeks onder de jurisdictie van het ministerie van financiën. De SEC beschikt over een staf van 2000 mensen, de Japanse commissie over 202 man personeel, waarvan 84 kantoor zal houden in een onderkomen van het ministerie.

De commissie heeft tot taak onregelmatigheden op te sporen, zoals handel in aandelen met voorkennis of het vergoeden van verliezen op effecten aan speciale klanten van effectenhuizen. Ze kan ook sancties treffen of het ministerie aanbevelen administratieve maatregelen uit te vaardigen tegen overtredders. Maar in Japan hebben zulke sancties doorgaans een symbolische betekenis en analisten twijfelen dan ook aan de preventieve werking die van de commissie moet uitgaan. “Het is een regeringscommissie”, schamperde een analist.

De Duitse renteverhoging heeft de koers van de yen ten opzichte van de D-mark verder verzwakt en dat baart in Japan nieuwe zorgen. Omdat de meeste Europese valuta aan de D-mark zijn gekoppeld, zal een goedkopere yen de Japanse export en daarmee het Japanse handelsoverschot met de Europese Gemeenschap verder opstuwen. In regeringskringen bereidt men zich al voor op de kritiek vanuit Brussel.

Bij de Bank van Japan reageert men echter laconiek op de ontwikkelingen op de wisselmarkten. “In wezen profiteert heel Europa van het strakke Duitse monetaire beleid”, zei Mikio Wakatsuki, vice-gouverneur van Japans centrale bank, vandaag desgevraagd. “De dalende yen is een neveneffect en een feit waarmee iedereen moet leren leven.” Daarom is het volgens hem goed dat de Japanse regering in de herfst de economie gaat stimuleren, dat zal de invoer doen toenemen en dat zal weer het handelsoverschot doen slinken.