'Basic Instinct uit vorige eeuw' opgevoerd in prachtig Romeins theater; Carmen opent operafestival in Orange

ORANGE, 20 JULI. In het Romeinse theater van Orange, het mooiste antieke theater dat rond de Middellandse Zee bewaard is gebleven, is het jaarlijkse operafestival, de Choregies d'Orange, zaterdag geopend met een voorstelling van Carmen.

De negenduizend toeschouwers die het theater tot de hoogste rangen vulden, zagen een sfeerrijke voorstelling van de opera van Georges Bizet dank zij de eenvoudige maar zeer functionele mise-en-scene van Yannis Kokkos, een Griekse kunstenaar die in Frankrijk en elders naam heeft gemaakt met zijn prachtige operadecors. Maar de muzikale interpretatie van Carmen, met de Engelse Kathryn Harries in de hoofdrol, miste het dionysische karakter die deze populairste van de Franse opera's eigen is.

Het operafestival van Orange is vooral bedoeld om jonge Franse en buitenlandse zangkunstenaars te confronteren met de formidabele 'eisen die de muur stelt', zoals Kokkos zei. De Romeinse muur waarop de toeschouwers vanuit hun steil oplopende halfronde theater uitkijken, is 109 meter lang en tientallen meters hoog. Kokkos bouwde een grote grijsblauwe houten cirkel waarvan de voorste helft voor het bijna honderd musici sterke Orchestre National de France was. De andere helft vormde het toneel, dat werd afgesloten met trappen langs de muur en het geheel als het ware bekroond met het beeld van een zwarte stier hoog en recht boven de plaats van handeling.

Met deze "arena' en een zachte belichting van de omgeving wilde Kokkos de aandacht concentreren op de halve cirkel waar zich de magie van Carmen zich moest manifesteren. De opera van Bizet is immers volgens Kokkos een van de "meest letterlijk seksuele' die ooit is gemaakt. “Ze vertaalt het 'Basic Instinct' van het eind van de vorige eeuw, maar in de vorm van een opera, met een afwisselend concrete en symbolische expressie.” In deze opera van het verlangen is Carmen een "onschuldige demon die zowel verleidt als afschrikt'.

Voor Kathryn Harries was de muur van Orange ondanks haar mooie stem en de uitstekende akoustiek van het theater toch te lang. Haar optreden was weinig flamboyant en miste de mediterrane spanning. De Amerikaanse Barbara Hendricks als Micaela stal met enkele prachtig gezongen solo's de harten van het publiek. Neil Shicoff als Don José en Gino Quilico als Escamillo speelden en zongen hun rollen met overtuiging. De choreografie van Kate Flatt was doorgaans functioneel, maar bevatte enkele ballet-elementen die de aandacht voor het drama van Carmen niet ten goede kwamen. Ook de ondersteuning van het orkest leek te licht: het koor van de stierenvechters klonk in het geweldige theater niet zo overdonderend als gewenst is.

Misschien is Bizets Carmen, hoe populair ook, te intiem en te sensueel voor een opvoering in een theater van Romeinse dimensies (tweede en laatste voorstelling 21 juli). Il Trovatore van Verdi ( 8 en 11 augustus), met choreografie van Pieter van der Sloot, lijkt in dit opzicht een betere keuze. Vandaag (20 juli) speelt het Orchestre National de France de 'Symphonie fantastique' van Berlioz mede als actie tot steun aan het Festival van Dubrovnik, de marmeren stad aan de Adriatische Zee die zwaar te lijden heeft gehad door beschietingen van Serviërs.