"De Coubertin was juist fenomenaal, een genie'

Nee, van Françoise Hache heeft hij, dr Wim van Zijll (76), voormalig directeur van het Nederlands Olympisch Comité, oud-algemeen secretaris van de Nederlandse Sport Federatie en in 1956 aan de universiteit van Leuven gepromoveerd op een studie "naar de betekenis van de Olympische Beweging voor de sportbeoefenaar', nooit gehoord.

Hetzelfde geldt voor haar boek "Jeux Olympiques, La Flamme de l'Exploit'. Niet dat hij onbelezen is waar het Pierre de Coubertin betreft. Integendeel. Hij geldt als een groot kenner. Behalve in boeken over de baron heeft hij ook rondgeploeterd in vele werken van de hand van de grondlegger van de moderne Olympische Spelen zelf. Niet in alle uiteraard, want dat zou een schier onmogelijke opgave zijn. Zo'n zeventigduizend bladzijden lees je niet een-twee-drie. Hoe de baron ooit zoveel heeft kunnen schrijven is hem een raadsel. Maar de prestatie is er niet minder om.

Daar past maar één woord voor: fenomenaal. Nu was de Coubertin natuurlijk ook een genie. Een man die zijn tijd ver vooruit was, weet hij. En daarom waarschijnlijk ook weinig populair bij zijn tijdgenoten in Frankrijk. Met name de adel moest niets van hem hebben. Die vond het maar niks dat een baron zich met zoiets banaals als sport bezig hield. En nu, hoort hij tot zijn verbazing, is er een mevrouw die ook niets van de Coubertin moet hebben. Die - “Schrijft zij dat werkelijk?” - deze grote idealist een elitaire conservatief, een seksist en een racist noemt.

Die - “Waar haalt zij die wijsheid vandaan?” - stelt dat de baron heulde met Hitler en theorieën over inferieure en superieure rassen koesterde. In de werken die hij heeft doorgenomen is hem niets van dat alles opgevallen. Dat de familie van de baron bepaalde, wat minder flatteuze geschriften van zijn hand angstvallig zou achterhouden - “Beweert die mevrouw dat ook?” - heeft hij nog nooit eerder gehoord. Maar wat schrijft die mevrouw nu eigenlijk allemaal. De baron zou een elitaire conservatief zijn geweest. Hoezo elitair conservatief? De Coubertin bekritiseerde juist het Franse onderwijs omdat het veel te elitair was en pleitte voor hervormingen met meer aandacht voor sport. Zeer tegen de zin van zijn adellijke vrienden. In hun ogen was hij een revolutionair! Die mevrouw vergeet de baron in zijn tijd te plaatsen, zo vermoedt hij. Hoezo een racist die heulde met Hitler? Feiten wil hij zien.

Keiharde bewijzen. Hij weet dat de Coubertin als eregast voor de Spelen van Berlijn was uitgenodigd, maar dat is toch niets bijzonders? De baron werd immers overal als eregast uitgenodigd. En wie het werk van de Fransman kent, weet welke vooraanstaande plaats het "respect mutuel', wederzijds begrip, inneemt. Hoezo een seksist? Wat verstaat die mevrouw onder seksisme? Hij weet niet of de baron vrouwen graag onder de rokken greep, maar het is zeker waar - “Als die mevrouw dát onder seksisme verstaat” - dat de Coubertin geen voorstander was van vrouwen op de Spelen.

Maar de man had zich dan ook sterk laten inspireren door het klassieke voorbeeld, de Spelen zoals die in het oude Griekenland werden gehouden. Toen mochten vrouwen niet eens komen kijken. Ach, hij wil die mevrouw geen ongelijk geven als zij stelt dat de baron misschien wat ouderwets was over vrouwen en sport. Maar verder is het volstrekt ongeloofwaardig - “Interessant, daar niet van, maar volstrekt ongeloofwaardig” - wat die mevrouw over de baron te melden heeft. Hoe haalt ze het in godsnaam allemaal in haar hoofd? Hij, Wim van Zijll, lust haar rauw.