Signaal van Bundesbank

HOE ONAFHANKELIJK is de Bundesbank? Nu, kennelijk nog onafhankelijker dan menigeen reeds dacht. Met de verhoging van het disconto van 8 tot 8,75 procent geeft de bank in Frankfurt er blijk van niet gevoelig te zijn voor welke lobby dan ook. Door de handhaving van de Lombard-rente valt de maatregel overigens nog wel mee, al gaat het disconto toch verder omhoog dan verwacht.

Tijdens de top in München van de zeven rijkste industrielanden (G-7) klonk vorige week bij de partnerlanden enig begrip door dat Duitsland de rente niet onmiddellijk kon verlagen. Maar, vonden zij, de rente zou toch zeker niet omhoog moeten. De EG-ministers van financiën voerden afgelopen maandag tijdens hun bijeenkomst in Brussel een nog krachtiger lobby tegen elke renteverhoging, want zoiets kon men met de aarzelende wereldconjunctuur niet gebruiken. De Duitse regering zit natuurlijk ook niet om een renteverhoging verlegen. De OESO, waarbij de 24 grote industrielanden zijn aangesloten, steunde deze week het stringente monetaire beleid van de Bundesbank, met het oog op de inflatiebestrijding, maar gaf tegelijk aan dat in Duitsland een renteverhoging niet nodig is. Het is al vaker een illusie gebleken de Duitse centrale bank van haar stuk te kunnen brengen. De collectieve angst voor inflatie heeft de Duitsers sinds de jaren dertig niet meer losgelaten.

De Bundesbank had voldoende reden om een signaal te geven. In de allereerste plaats aan de eigen natie. De inflatie is tot boven vier procent opgelopen, terwijl het streefcijfer op twee procent ligt. In Frankfurt heeft men de afgelopen maanden de strijd aan het CAO-front met grote zorg gevolgd. Bovendien is de geldgroei volgens de ruime M3-definitie twee keer zo hoog als de norm. Een belangrijke oorzaak ligt in investeringssubsidies die nodig zijn voor de wederopbouw van Oost-Duitsland. Als de Bundesbank één ding heeft willen duidelijk maken, dan is het dat de Duitse hereniging niet op een koopje gaat. Net zo min trouwens als de reconstructie van de Oosteuropese landen, dat moeten volgens Frankfurt ook de andere EG-landen weten.

DE BETEKENIS van de rentemaatregel voor het buitenland is vooralsnog beperkt, maar een verhoging van de Lombard-rente blijft als dreiging boven de markt hangen. De Bundesbank geeft duidelijk te kennen dat anderen hun eigen problemen moeten oplossen. De D-mark vervult een ankerfunctie in het Europees Monetair Stelsel (EMS), dat de Europese economie de afgelopen jaren goede diensten heeft bewezen. De EG-partners moeten de Bundesbank dankbaar zijn dat zij er door haar krachtig optreden voor zorgt dat de Duitse munt haar spilfunctie kan blijven waarmaken, ook onder moeilijke omstandigheden. Nu moet immers ook de basis worden gelegd voor de Europese Monetaire Unie (EMU). Zeker na het Deense "nej' tegen het Verdrag van Maastricht, dat op de financiële markten de onzekerheid over de totstandkoming van de EMU aanwakkerde, was een duidelijk signaal nodig. De voorbereiding van de EMU werkt al disciplinerend op het financiële gedrag van de EG-landen. En dat moet vooral zo blijven.

Washington is ongetwijfeld het minst blij met de aankondiging uit Frankfurt. President Bush wil, koste wat kost, vóór de verkiezingen economisch herstel bereiken. De renteverlagingen door de Fed, ondanks de grote financiële tekorten in de VS, hebben de dollar inmiddels in een duikvlucht doen belanden. Het ware te wensen dat de Fed zich net zo onafhankelijk gedroeg als de Bundesbank.