Lauwe reacties op verhoging van Duitse disconto

Italië: disconto 0,75 procentpunt omhoog ROME, 17 JULI. Nog geen half uur na de Duitse discontoverhoging heeft de Italiaanse centrale bank gistermiddag het disconto eveneens met 0,75 procentpunt verhoogd, naar 13,75 procent, in een poging speculatie op devaluatie van de lire de kop in te drukken.

De snelle reactie en het feit dat Italië als enige EG-land de Bundesbank heeft gevolgd, worden gezien als een teken van de omvang van de Italiaanse financiële problemen, die worden vergroot door scepsis in internationale financiële kringen over het vermogen en de bereidheid daar iets aan te doen.

De verhoging is bedoeld om stabiliteit van de wisselkoers en van de overheidsobligaties te garanderen, aldus een verklaring van de Banca d'Italia. Zij wordt gezien als een signaal dat Italië de koers van de lire tot het uiterste zal verdedigen, ondanks de hoge kosten voor overheid en bedrijfsleven die dit met zich meebrengt. “Wij hebben een cruciaal punt in heel ons economisch beleid en dat is de stabiliteit van de lire”, zei minister van financiën Giovanni Goria. “Om die te verdedigen moet je af en toe oorlog voeren.” Het kabinet en de Italiaanse bank lijken het erover eens dat alleen een stabiele munt kan leiden tot duurzame renteverlaging.

Op 5 juli was het disconto al een vol procent verhoogd. Omdat de speculatie tegen de lire bleef aanhouden, ondanks het financiële en economische saneringsplan dat premier Amato vorige week presenteerde, besloot gouverneur Carlo Azeglio Ciampi de Bundesbank te volgen.

Verenigde Staten: dollar licht gedaald

NEW YORK, 17 JULI. Het verhogen van het Duitse disconto is in de Verenigde Staten lauw ontvangen. Door het onverlet laten van de veel belangrijker Lombard-rente daalde de koers van de dollar tegenover de Duitse mark nauwelijks.

Bovendien verklaarden handelaren dat het directe effect niet vast te stellen is. De daling kan ook verband houden met het bijna tegelijktijdig bekend worden van een daling in de bouw van nieuwe huizen. En een opwaartse invloed had de aankondiging van kandidaat Ross Perot dat hij zich terugtrekt uit de race om het presidentschap. Daarmee is het verkiezingsveld weer overzichtelijk geworden en is de kans dat het Congres in januari een nieuwe president zou moeten kiezen verdwenen.

Uiteindelijk eindigde de dollar gisteren op 1.478 tegen de mark. Daarmee heeft de munt bijna zijn laagste stand bereikt sinds januari 1991.

De renteverhoging in Duitsland gaat recht tegen de smeekbeden van president Bush in, die vorige week op de G7-top in München juist aandrong op verlaging van de rentestanden. Bush hoopt dat door een sneller economisch herstel in Europa de Amerikaanse economie een impuls krijgt. Toch zou op korte termijn de Amerikaanse economie wel eens voordeel kunnen hebben van hogere Europese rentes, omdat de lagere dollar die daarvan het gevolg is de export bevordert.

Het Amerikaanse ministerie van financiën wilde niet reageren op de stap van de Bundesbank.

Groot-Brittannië: pond flink onder druk

LONDEN, 17 JULI. Door de verhoging van de Duitse rente kwam het Britse pond gisteren flink onder druk te staan. Desondanks reageerde de Britse centrale bank terughoudend op het nieuws en werd het basistarief niet verhoogd. Vooral de beslissing in Duitsland om de Lombard-rente niet te verhogen, speelde daarbij een belangrijke rol.

De verhoging van alleen het disconto in Duitsland stelde de Britse regering in staat om het hoge rentepeil te handhaven. Als de Duitse Lombard-rente was verhoogd dan hadden de Britten weinig anders kunnen doen dan de rente verder verhogen. De Britse regering verwelkomde de Duitse stap door te stellen dat verhoging van het disconto “duidelijk de voorkeur” heeft boven verhoging van de Lombard-rente.

Voor premier Major, die de Britten ervan probeert te overtuigen dat de economie zich in de tweede helft van dit jaar zal herstellen, kwam het nieuws uit Bonn - dat slechts het disconto wordt verhoogd en niet de Lombardrente - als een opluchting. Critici hebben, nu de recessie in Groot-Brittannië hardnekkig blijkt, de regering in Londen voorgesteld om het pond te devalueren of uit het Europees Monetair Stelsel (EMS) te stappen zodat de hoge rente naar beneden kan. De regering liet in een verklaring echter weten vast te houden aan het streven om het pond binnen de nauwe band van het EMS te krijgen.

Frankrijk: geen reden voor ander beleid

PARIJS, 17 JULI. In Frankrijk is het niveau van de rente ongewijzigd gebleven na de verhoging van het Duitse disconto. Volgens minister van financiën Michel Sapin is er geen reden om het Franse monetair beleid te wijzigen. “De monetaire en financiële toestand van Frankrijk is totaal verschillend van die in Duitsland”, aldus de bewindsman tijdens een bijeenkomst van de Nationale Kredietraad. “Ik stel vast”, zo zei Sapin, “net als de gouverneur van de Franse bank, dat we de inflatie goed onder controle hebben, getuige de index van juni, dat de groei overeenkomt met de doelstelling (4,2 procent op jaarbasis) en dat de stabiliteit van de franc eveneens is gegarandeerd”. Het monetaire politiek van Frankrijk, die vooral gericht is op een sterke franc, is dus op de goede weg, volgens Sapin, en er is dus geen reden om wijzigingen aan te brengen.

Eerder deze week had Sapin forse druk uitgeoefend op de Bundesbank om de rente niet te wijzigen. Het vertrouwen van de Franse zakenwereld heeft echter een flinke deuk opgelopen door de Duitse renteverhoging. Gevreesd wordt dat er de komende tijd geen mogelijkheden zijn om de Franse rente te verlagen, waardoor het toch al slechte investeringsklimaat verder achteruit kan gaan. Vorig jaar daalden de investeringen in de industriële sector met 7 procent. Verwacht wordt dat de daling dit jaar 8 procent zal bedragen. De inflatie in Frankrijk bedraagt 3 procent op jaarbasis. De Franse rente is een van de hoogste in Europa: 9,85 procent.

Spanje: lichte verhoging van de rente

MADRID, 17 juli. De Spaanse centrale bank heeft gisteren de rente verhoogd naar 12,5 procent als reactie op het besluit van de Bundesbank. Deze geringe verhoging met slechts 0,10 procent moet worden opgevat als een signaal dat de monetaire autoriteiten bereid zijn de koers van de peseta te beschermen.

Dat Spanje de twee belangrijke handelspartners, Duitsland en Italië, niet is gevolgd in een veel forsere stijging kan worden opgevat als een teken dat een relatief iets lagere rentestand inmiddels wenselijk wordt geacht voor het aanjagen van de economie. De afgelopen jaren is een hoge rente steeds het enige wapen geweest in de strijd tegen de inflatie. Op dit moment kampt het land echter niet alleen met een verwacht inflatiecijfer van 6 procent voor dit jaar, maar ook met een sterk dalende economische groei, een verslechterende handelsbalans en een fors stijgend begrotingstekort.

Premier Gonzalez heeft de afgelopen dagen gesprekken gevoerd met de vakbeweging, de werkgevers en prominente leden van zijn eigen partij over een aanpassingsprogramma om aan deze situatie het hoofd te bieden. In de ministerraad van vandaag en die van woensdag zullen besluiten worden genomen over een pakket ingrijpende maatregelen, dat vermoedelijk ondermeer zal bestaan uit een BTW-verhoging en bezuinigingen op met name de uitkeringen en de gezondheidszorg. Speculaties over devaluatie van de peseta die gepaard zou gaan met een gelijktijdig, vervroegd, intreden in de "nauwe band' van het EMS werden uiteraard tegengesproken.

België: lichte verhoging geldmarktrente

BRUSSEL, 17 JULI. België heeft bescheiden gereageerd op de verhoging van het Duitse disconto. De Nationale Bank van België verhoogt de rente op voorschotten aan financiële instellingen met 0,15 procentpunt. Analisten stellen dat die stijging de afgelopen tijd al voor een flink deel was verdisconteerd in de rente op de geldmarkt.

De lichte verhoging van de geldmarktrente is evenwel slecht nieuws voor de overheid. België heeft een staatsschuld van 8.000 miljard frank (440 miljard gulden), waarvan ongeveer 2.000 miljard frank aan kortlopende schuld. Een renteverhoging met 0,15 procentpunt komt al gauw neer op een extra last van 3 miljard frank (165 miljoen gulden). En dat is een tegenvaller voor premier Dehaene die op dit moment een begroting voor 1993 moet opstellen. Die moet het begin zijn van een meerjarenbeleid dat België in 1997 toegang geeft tot de EMU.

Analisten verwachten dat particulieren weinig zullen merken van de renteverhoging. Ook het bedrijfsleven is tamelijk ongevoelig voor de stijging. De ondernemingen hebben per saldo meer krediet uitstaan bij banken dan leningen.

Dat België de Duitse renteverhoging slechts ten dele volgt, zal geen gevolgen hebben voor de positie van de frank, is de verwachting. Twee jaar geleden koppelde België zijn munt aan de D-mark en sindsdien heeft de Belgische frank zich ontwikkeld tot één van de sterkste valuta in het EMS. De inflatie schommelt rond de 2,5 procent.