Dinosaurus

W.J. Corbett: Lieve Druiloor. Met illustraties van Tony Ross. Vert. Huberte Vriesendorp. Uitg. Fontein. Prijs ƒ 26,50.

Bas Rompa: Schijters en schoppers. Uitg. Holland. Prijs ƒ 21,90.

Een paar jaar geleden dook in de speelgoedwinkels opeens de dinosaurus op. Tot dan was dit beest uitsluitend dank zij de Flintstones nog niet helemaal uitgestorven, maar als plastic speelgoedmonstertje bleek hij het opvallend goed te doen naast futuristische griezels als He-Man en het legioen der Transformers. Geen wonder dat dit prehistorische gevaarte nu ook tot de kinderliteratuur is doorgedrongen, en dan hebben we het niet over gewelddadige pulp.

De titelfiguur in W.J. Corbetts Lieve Druiloor zit vastgebonden aan de kar van de voddenman, mompelt telkens treurig "Ojee, ojee, ojee' en is zowaar te koop voor een paar zakken oude kleren. De verwende Felicia Groeneweg kan het niet uitstaan dat deze door de voddenman als "speciale aanbieding' gepresenteerde dinosaurus in handen komt van Tom en Klaartje Tromp, die zich bovendien verzekerd weten van de steun van alle kinderen uit de buurt. De strijd om Lieve Druiloor, zoals Klaartje het sombere beest noemt ("De andere kinderen waren er niet erg van onder de indruk. Sommige van hen voelden meer voor "Godzilla' of iets anders even romantisch') wordt flink aangewakkerd door de wederzijdse ouders. Tegenover de steenrijke vader van Felicia, die zo'n beetje de hele middenstand van het dorp beheerst en als zodanig een gevreesd en gehaat man is, staat het allesbehalve gefortuneerde echtpaar Tromp. Steeds grimmiger wordt de strijd en steeds meer bomen sneuvelen door de vraatzucht van Lieve Druiloor, totdat dezelfde voddenman redding brengt. Het weerzien met zijn jongere broertje helpt Lieve Druiloor in één klap van zijn melancholie af, terwijl Felicia er nu ook haar eigen dinosaurusje op na kan houden.

De inzet van de strijd mag dan een levend anachronisme zijn, in Lieve Druiloor verbaast niemand zich daarover. De Britse auteur W.J. Corbett, die zijn twee Pinkstermuis-boeken en ook het binnenkort te verschijnen walvissenverhaal Toby's ijsberg in de dierenwereld situeerde, hanteert een plezierige laconieke stijl om dit absurde verhaal te vertellen en geeft bovendien blijk van een genuanceerde kijk op de mensheid. Zo is Felicia niet alleen maar een verwend kreng, maar tevens dwingt ze om haar uiterlijk en haar moed de bewondering af van haar gezworen vijand Tom. Geestig is de typering van de volwassenen, die stuk voor stuk zijn uitgerust met hun eigen specifieke attributen, variërend van de moersleutel in het dashboardkastje van de heerszuchtige pa Groeneweg tot de eeuwige diepvriesmaaltijden van de verstrooide en aan de televisie verslaafde moeder Tromp.

Ook in Schijters en schoppers van Bas Rompa woedt een hevige strijd. De kloof tussen de titelfiguren, die te zamen een schoolklas vormen, wordt overbrugd tijdens een schoolreisje naar Valkenburg. Ettertjes en braverikken vinden elkaar in hun collectieve afkeer van de grimmige buschauffeur, wiens "regels' inderdaad nauwelijks redelijk genoemd kunnen worden. Toch is de manier waarop de busreis uit de hand loopt volstrekt ongeloofwaardig, alleen al omdat de leerkracht - een "modern meestertje' in de ogen van de chauffeur - doet of zijn neus bloedt. Hij grijpt zelfs niet in als hij bij aanvang van de terugreis merkt dat de bullebak met een flinke kegel plaatsneemt achter het stuur.

Net zo min als van overtuigingskracht moet Schijters en schoppers het hebben van personages die op enige sympathie kunnen rekenen. Maar van wat dan wel? Rompa lijkt vooral gedreven door de behoefte er een "eigentijds' verhaal van te maken waarin kinderen interesse in seks vertonen en autoritair optreden grondig wordt afgestraft. Helaas is er sinds de jaren zestig wel het een en ander veranderd, zodat te vrezen valt dat menig jeugdig lezertje (vanaf een jaar of tien) de ongetwijfeld anarchistisch bedoelde houding van de schoolkinderen zal opvatten als louter wangedrag. Dat de chauffeur zich ook nog eens ontpopt als dierenbeul moet hem kennelijk bestempelen tot absoluut weerzinwekkend onmens, maar op dat moment is Rompa al lang de controle over zijn verhaal kwijt. Te lang, te veel - en daardoor oppervlakkig blijvende - personages, te veel slome momenten.