Umwertung

Op een paginagrote advertentie in het Nieuw Israelitisch Weekblad wordt deze week een Duits textielveredelingsbedrijf met omliggende gronden te koop aangeboden.

De fabriek beslaat een terrein van 135.000 vierkante meter, met zeven gebouwen voor het bleken, bedrukken en anderszins afwerken van textiel, diverse machinerieen en 352 werknemers. De gronden, nog eens 65.000 vierkante meter, lenen zich voor nieuwe bedrijfsbebouwing. Een vraagprijs wordt niet vermeld; blijkbaar zal ieder bod op zijn merites worden bekeken.

De advertentie is geplaatst door het directoraat U2A van de Treuhandanstalt, de organisatie die werd opgericht voor de vrijwel totale uitverkoop van fabrieken in de voormalige DDR. Dat is een tot wanhoop leidende taak, want veel van die bedrijven bevinden zich in Westerse ogen in een stadium van roestend verval. Verouderde machineparken, achterhaalde produktiemethoden, hoger en lager kader zonder benul van marktgerichte afzet. Een van de weinige successen die de Treuhand heeft geboekt, is de redding van de voormalige UFA-filmstudio's, die met Frans en Westduits geld zullen worden opgekalefaterd. Maar de meeste Oostduitse ondernemingen moeten voor een appel en een ei worden verkocht, zonder veel uitzicht op continuering. Vaak is de nieuwe eigenaar alleen genteresseerd in de grond en de afzetmarkt die in de ex-DDR gaat opdoemen.

Het onderhavige bedrijf, de Sachsische Textilveredlung GmbH, bevindt zich aan de rand van Groszenhain, een stadje met 20.000 inwoners, ongeveer veertig kilometer ten noorden van Dresden. Het hield zich tot dusver vooral bezig met het afleveren van textiel voor de slaapkamer, tafelkleden en kleermakersmaterialen. Hoewel het stadje blijkens de advertentie op een kruispunt van spoor- en autowegverbindingen ligt, is de dichtstbijzijnde autoweg vijftien kilometer van het bedrijfsterrein verwijderd.

Zo'n publikatie werpt een schril licht op de volledige onttakeling van de Oostduitse industrie; uit de teruggehouden toonzetting blijkt, dat ook de Treuhand geen aanleiding ziet gouden bergen te beloven. Maar de Umwertung aller Werte achter de voormalige Muur krijgt pas werkelijk relief als men zo'n advertentie in het Nieuw Israelitisch Weekblad ziet staan. Duitsers die zich aan joden te koop aanbieden de ironie van de geschiedenis.