Passagier laatste strohalm in strijd tegen vliegvertragingen

BRUSSEL, 16 JULI. Europese luchtvaartmaatschappijen hebben in hun strijd tegen de enorme vertragingen de joker ingezet. Verenigd in de Association of European Airlines (AEA) willen 22 maatschappijen via hun passagiers doorslaggevende druk uitoefenen op de Europese Commissie (EC) om het systeem van luchtverkeersbeveiliging te vereenvoudigen.

Sinds gisteren ontvangen passagiers aan boord van alle 22 bij de AEA aangesloten luchtvaartmaatschappijen een brochure waarin het probleem wordt beschreven. De oorzaak van de meeste vertragingen ligt in de manier waarop in Europa de luchtverkeersleiding (Air Traffic Control) is geregeld. Het complexe maar wel als veilig bekend staande Europese luchtruim is verdeeld in 22 gebieden die worden gecontroleerd door maar liefst 54 verkeersleidingscentra. In totaal gebruiken die centra 31 verschillende systemen.

Door een handtekening te zetten op een aan de brochure vastgehecht formulier ondersteunen passagiers de AEA-actie. Die actie is erop gericht de verantwoordelijke overheden te bewegen zo snel mogelijk een besluit te laten nemen over een onverdeeld Europees luchtruim. De vele uren vertraging - meer dan 100.000 uur per jaar op vluchten vanuit Europa - kosten de luchtvaartmaatschappijen jaarlijks miljarden guldens.

Het is de achtste keer in drie jaar dat de AEA aandacht voor het probleem vraagt. Vele nota's gingen vooraf aan deze noodkreet. Geen daarvan kreeg echter een concreet vervolg. “We hebben veel beloftes ontvangen, maar erg weinig concrete voorstellen”, zei Giovanni Bisignani, de president-directeur van Alitalia die dit jaar als voorzitter van de AEA optreedt.

De feiten en cijfers die Bisignani gisteren nog eens op een rijtje zette, liegen er niet om. Dagelijks zijn 2.600 Europese vluchten vertraagd, waardoor 400.000 passagiers later op hun reisbestemming aankomen. De afgelopen zes jaar is het aantal vertraagde vluchten verdubbeld. De totale congestie in de lucht kwam het afgelopen jaar door de complexiteit van het Air Traffic Control-systeem uit op 116.000 uur. Tegenwoordig vertrekt ruim een op de vijf vluchten te laat. De gemiddelde vertraging bedraagt 24 minuten.

Ook de KLM neemt zeer actief deel aan de actie. Gisteren was de Nederlandse luchtvaartmaatschappij via plaatsvervangend president-directeur ir. C. den Hartog vertegenwoordigd in het Palais des Congres in Brussel waar het startschot voor de AEA-campagne werd gegeven. Op dit moment kampt één op de zes vliegtuigen van de KLM met vertraging. Maandelijks bedraagt het aantal uren vertraging bij de KLM-toestellen 300, waarvan tweederde deel op vluchten binnen Europa. Op jaarbasis kosten alle vertragingen de KLM ruim 100 miljoen gulden, ofwel anderhalf procent van de totale omzet.

Volgens Den Hartog ligt de kern van het probleem in het feit dat de meeste EG-landen hun soevereiniteit van hun luchtruim niet willen prijsgeven. “Het kost enorm veel moeite politici te overtuigen van de noodzaak daarvan”, zei Den Hartog gisteren. Hij ziet het nu als pure noodzaak de Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de EG, wakker te schudden en tevens het publiek te laten zien wat er aan de hand is. “Ik verwacht dat we sterk staan als we in augustus een paar miljoen handtekeningen aan de EC kunnen overhandigen”, zei de KLM-directeur. De bij de AEA aangesloten luchtvaartmaatschappijen zullen de komende weken individueel eveneens druk uitoefenen op de nationale regeringen om een oplossing voor het probleem te vinden.

In de VS ligt voor de AEA de ideale oplossing klaar. De Noordatlantische markt wordt als één markt beschouwd. De markt is drie keer zo groot als de Europese maar kan het af met 20 verkeersleidingscentra die bovendien aanmerkelijk minder vertraging veroorzaken. Wanneer het Europese systeem naar VS-voorbeeld wordt aangepast, is de AEA volgens berekeningen ten minste vijf jaar en circa vier miljard dollar verder. Maar eerst moet de passagier nog even tekenen.