Mandela valt fel uit in V-raad

NEW YORK, 16 JULI. ANC-leider Nelson Mandela heeft gisteren in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties de Zuidafrikaanse regering beschuldigd van “staatsterreur” tegen de zwarte bevolking en gevraagd om een VN-onderzoek.

Mandela lanceerde in het speciale debat over het geweld in Zuid-Afrika een felle aanval van eenhalfuur op het bewind van president F.W. de Klerk. Door middel van de veiligheidsdiensten, aldus Mandela, voert dat bewind “een kille strategie van staatsterrorisme, waarmee de omstandigheden moeten worden geschapen waarin het een verzwakte democratische beweging zijn wil kan opleggen”. Het is duidelijk, aldus Mandela, dat “het geweld wordt georganiseerd en wordt gericht tegen de democratische beweging”.

Volgens de ANC-leider moet de Veiligheidsraad een speciale afgezant naar Zuid-Afrika sturen om het geweld te onderzoeken en de Veiligheidsraad advies voor maatregelen te geven.

Op een persconferentie voor de zitting zei Mandela voorstander te zijn van de komst van VN-vredestroepen naar Zuid-Afrika, waar meer doden vallen dan in Joegoslavië. Hij riep tevens de VS op de opheffing van de sancties tegen Zuid-Afrika ongedaan te maken.

De Veiligheidsraad zal in de speciale zitting niet oproepen tot hervatting van de onderhandelingen binnen de Codesa (Conferentie voor de Democratisering van Zuid-Afrika). De ontwerp-resolutie die dinsdag op tafel lag is door Zimbabwe en enkele andere ongebonden landen zodanig geamendeerd dat een expliciete oproep van de kant van de VN is vervallen.

In de tekst van de aangepaste ontwerp-resolutie wordt het belang van heropening van de onderhandelingen wel onderstreept. Zimbabwe, enkele andere Afrikaanse landen en gesprekspartners van de Zuidafrikaanse regering binnen de Codesa zeiden echter dat een oproep tot heropening van onderhandelingen die moeten leiden tot een democratie alleen zin heeft als de regering ook in haar optreden aangeeft dat zij daadwerkelijk democratie wil.

Behalve het ANC, Zuidafrikaanse vertegenwoordigers en de leden van de Veiligheidsraad stonden nog 35 vertegenwoordigers van lidstaten op het sprekerslijstje van voorzitter José Luis Jesus. Van hen kwam gisteravond en vannacht iets meer dan de helft aan het woord. Vandaag wordt het debat hervat met een toespraak van minister van buitenlandse zaken Botha.