Israel geeft aanzet tot bouwstop in bezette gebieden

TEL AVIV, 16 JULI. De nieuwe Israelische minister van huisvesting, Binyamin Ben Eliezer, en die van financiën, Avraham Shohat, hebben vanmorgen besloten de ondertekening van nieuwe bouwcontracten in de bezette Arabische gebieden en in Israel voor de duur van een week op te schorten tot een definitieve beslissing wordt genomen.

De confrontatie tussen het Israelische leger en studenten in de Al-Najah universiteit in Nablus, op de bezette Westelijke Jordaanoever, duurt intussen nog voort. Palestijnse leiders hebben de Israelische regering opgeroepen het Israelische leger van het universiteitsterrein terug te trekken. Het leger omsingelt de universiteit sinds dinsdag, met het motief dat gewapende Palestijnen zich onder studenten van de universiteit hebben gemengd. Het leger heeft in Nablus, een stad met 120.000 inwooners, een uitgaansverbod ingesteld.

Het besluit van Ben Eliezer en Shohat vormt de aanzet tot een bouwstop voor 5.600 woningen in bezet gebied, waarvoor de voorgaande Likud-regering toestemming had gegeven. Joodse kolonisten hebben woedend gereageerd en gesproken van een “oorlogsverklaring”.

Bevriezing van de nederzettingenpolitiek is de Amerikaanse voorwaarde voor het verstrekken van een kredietgarantie van 10 miljard dollar. Oud-premier Yitzhak Shamir wilde om ideologische redenen niet toegeven aan deze Amerikaanse eis.

Het snelle Israelische besluit de bouw in de bezette gebieden te bevriezen, inclusief de aanleg van nieuwe wegen en de plaatsing van woonwagens in nederzettingen, is genomen aan de vooravond van het bezoek van de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, James Baker, aan het Midden-Oosten, dat zondag in Jeruzalem begint. Aangezien premier Rabin onderscheid maakt tussen "politieke' en "veiligheidsnederzettingen' zal de bouw langs de "confrontatiegrenzen' waarschijnlijk niet worden bevroren. In tegenstelling tot de grote bouwprojecten op de hoogvlakte van Golan verwaarloosde het Likud-bewind de nederzettingen in de Jordaan-vallei, die voor Rabin om "veiligheidsredenen' topprioriteit verdienen. Dit is een van de problemen die nog met de Amerikanen moeten worden rechtgestreken alvorens Washington Israel de kredietgarantie verstrekt.

Bevriezing van de bouw in bezet gebied zal de schatkist tientallen miljoenen guldens kosten wegens contractbreuk met aannemers. De gevolgen van de bouwstop in bezet gebied, en misschien ook in Israel, waar wegens de teruggelopen Russische immigratie een overschot aan woningen is, zouden vandaag tussen de ministers van huisvesting en financiën worden besproken.

In Nablus is inmiddels nog geen oplossing gevonden voor de Israelisch-Palestijnse confrontatie bij de Al-Najah universiteit. Premier Rabin staat onder Amerikaanse druk geen geweld te gebruiken tegen de ruim tweeduizend Palestijnse studenten die zich daar sedert dinsdag hebben verschanst.

Pag.4: Rabin beschuldigt Likud

Onder de studenten bevinden zich door het Israelische leger gezochte en gewapende Palestijnen van onder andere de bekende strijdgroep de "Zwarte Panters', die zich volgens het leger onder de studenten hadden gemengd om de verkiezingen in het voordeel van Al-Fatah te benvloeden.

Rabin kon gisteravond zijn woede over de valstrik waarin hij meent in Nablus te zijn gelopen niet verhullen. Impliciet beschuldigde hij de vorige Likud-regering en het leger ervan met het goedkeuren van de studentenverkiezingen in Nablus op een datum ná de Israelische algemene verkiezingen hem in een onmogelijke situatie te hebben gebracht. Gebruik van geweld tegen de omsingelde Palestijnse studenten in de allereerste dagen van zijn premierschap legt een zware hypotheek op zijn intentie met de Palestijnen tot een snelle overeenkomst te komen over Palestijns zelfbestuur volgens de akkoorden van Camp David. Dat zou ook zijn voor eind volgende week geplande bezoek aan president Hosni Mubarak in Kairo in gevaar kunnen brengen. Capitulatie voor de Palestijnen betekent echter gezichtsverlies en maakt hem onmiddellijk tot een makkelijk doelwit voor rechtse kritiek op zijn Palestijnse beleid.

Het blad Hadashot citeert vanmorgen hooggeplaatste kringen op het ministerie van defensie, die pleiten voor het opheffen van het beleg van de Al-Najah universiteit terwille van de aangekondigde toenaderingspolitiek tot de Palestijnen.

Inmiddels is in bezet gebied een algemene staking uit protest tegen het Israelische optreden tegen de Al-Najah universiteit uitgebroken en hebben Palestijnse leiders aangekondigd in hongerstaking te gaan. PLO-leider Yasser Arafat heeft vanuit Tunis de studenten opgeroepen stand te houden tegen de Israeliërs.