Reis Van den Broek tekenend voor nieuwe relatie met Indonesië

ROTTERDAM/JAKARTA, 15 JULI. Onder het kopje “Welkom Hans” - in het Nederlands - wijst het Indonesisch weekblad Tempo zijn lezers vandaag een tikje boosaardig op een bijzondere samenloop van omstandigheden.

Op hetzelfde moment dat minister Hans van den Broek (buitenlandse zaken) morgenochtend in Singapore op het vliegtuig naar Jakarta stapt voor een driedaagse goodwill-missie, vertrekt een zware Indonesische delegatie, onder leiding van superminister van economische zaken, Radius Prawiro, naar Parijs. Radius, die hoog op Van den Broeks lijstje van gesprekspartners in Jakarta stond, woont deze week de eerste vergadering bij van de Raadgevende Groep voor Indonesië, waarin de donorlanden van Indonesië zijn verenigd. Dat is de opvolger van de Intergouvernementele Groep voor Indonesië (IGGI), die op 25 maart door Jakarta werd ontbonden om Nederland als voorzitter te kunnen lozen.

De gelijktijdigheid van de beide ministeriële reizen tekent de nieuwe verhouding tussen de twee landen. Sinds dit voorjaar is Nederland geen donor meer van Indonesië, maar alleen een oude vriend en zakenrelatie.

Na de heftige aanvaring van 25 maart, toen Indonesië bruusk bedankte voor de Nederlandse hulp omdat die als drukmiddel zou zijn gebruikt, vonden Den Haag, het vaderlandse bedrijfsleven en Van den Broek het raadzaam om Jakarta zo snel mogelijk met een ministeriële visite te vereren. Eind april al nam staatssecretaris voor internationale handel, Yvonne van Rooy, Indonesië op het laatste moment op in haar Zuidoost-Azië-reis om namens het verontruste Nederlandse bedrijfsleven aan te dringen op voortzetting en uitbreiding van de zakelijke contacten. Deze reis van Van den Broek past in een nu al maanden durende goodwill-campagne richting Jakarta, die vorige maand in Rio de Janeiro werd bekroond met een onderhoud tussen premier Lubbers en president Soeharto. De boodschap van Van den Broek voor Jakarta is: we respecteren jullie hulpweigering, zand erover, laten we een nieuwe bladzijde opslaan in onze relatie.

Het tijdstip van de reis is gekozen na langdurige agendavergelijkingen over en weer. Indonesië zal begin september als gastheer optreden voor de organisatie van niet-gebonden landen en het hele kabinet wordt ingeschakeld om de vele staatshoofden persoonlijk een uitnodiging te overhandigen. Uiteindelijk vonden de meeste ministers op het verlanglijstje van buitenlandse zaken een gaatje voor Van den Broek, die hier - in tegenstelling tot minister Pronk - goed staat aangeschreven in de regeringskringen. De minister wordt donderdag achtereenvolgens ontvangen door collega Ali Alatas, door Moerdiono, de invloedrijke kabinetschef van de president, door minister van binnenlandse zaken, Rudini, en door coördinerend minister van veiligheidszaken, Sudomo. De laatste twee kregen hun militaire opleiding in Breda en Den Helder en zijn Nederland, naar verluidt, gunstig gezind. Naar alle waarschijnlijkheid wordt Van den Broek zaterdagochtend ontvangen door president Soeharto.

Zoals gebruikelijk wanneer een Nederlandse minister van buitenlandse zaken de grens overgaat, zullen ook de mensenrechten ter sprake komen. Niemand verwacht echter dat Van den Broek deze kwestie zwaar zal aanzetten. “Het laatste wat hij wil, is ruzie maken of een onaangename situatie veroorzaken”, aldus een Nederlandse diplomaat in Jakarta.