Politie kan afluisteren via telefoon op de haak

ROTTERDAM, 15 JULI. Ook gewone telefoontoestellen zijn zonder speciale ingrepen te gebruiken als afluisterapparaat. Bij veel telefoons blijkt het mogelijk om de kamer af te luisteren, ook als de hoorn op de haak ligt.

Dit blijkt uit verklaringen en een demonstratie van de telefoonkraker R. Gonggrijp, die als getuigedeskundige is opgeroepen bij de zaak een handelaar in XTC-pillen die voorkomt in Den Bosch. De raadsman van de verdachte constateerde dat er steeds vaker strafzaken zijn waarin informatie wordt verkregen dankzij "toevallig van de haak liggende hoorns'.

Bij een telefoontoestel wordt het spraak- en luistergedeelte uitgeschakeld door het opleggen van de hoorn. Hierdoor wordt het contact in een schakelaar verbroken. De schakelaar bestaat meestal uit twee metalen strips die al dan niet tegen elkaar komen: tegen elkaar is aan en los van elkaar is uit. Twee van zulke metalen strips die zich op geringe afstand van elkaar bevinden vormen een condensator. En een condensator kan met een hoogfrequente wisselstroom wel degelijk gepasseerd worden. Als je dat op een afgesloten telefoonlijn doet, is het net alsof de hoorn van de haak is genomen. De kwaliteit van het geluid is wel iets minder dan normaal, maar veelal goed bruikbaar. Bij een demonstratie door Gonggrijp bleken gesprekken op een afstand van vijf meter duidelijk te volgen.

Voor het afluisteren is wel enige apparatuur nodig. Ook moet er medewerking zijn van de telefooncentrale en niet ieder telefoontoestel is even gemakkelijk te passeren. Tot dusverre is niet duidelijk waaraan dat ligt. Misschien de vorm van de schakelaar of elektronische circuits in de telefoon. In elk geval zijn autotelefoons, telefoons die draagbaar zijn (met radioverbinding) en telefoons die zijn aangesloten op een huis- of bedrijfscentrale niet goed af te luisteren.

Mr. J. Boek van de Coornhert Liga vreest dat deze manier van afluisteren via de telefoon een nieuwe fase inluidt bij het gebruik maken van opsporingsmethoden die inbreuk maken op de privacy. Binnen een gerechtelijk vooronderzoek mogen - na goedkeuring van de rechter-commissaris - telefoongesprekken afgeluisterd worden waaraan iemand deelneemt die verdacht wordt van een misdrijf (art. 125 g). Mr Boek vindt het "uit den boze' dat deze mogelijkheid verruimd wordt tot alle gesprekken in de nabijheid van een telefoontoestel. Volgens hem is bewijs dat op deze manier verkregen wordt onrechtmatig.