Ovaties op laatste show van Lord King; Topman British Airways treedt terug, opvolger belooft voortzetting beleid

LONDEN, 15 JULI. Ovationeel applaus viel British Airways-topman Lord King gisteren ten deel toen hij de aandeelhouders van Europa's grootste luchtvaartmaatschappij persoonlijk zijn primeur vertelde. King stapt op, of beter gezegd: terug. Na elf jaar geeft de populaire 75-jarige Brit het roer over aan Sir Colin Marshall, de man met wie hij de afgelopen negen jaar een succesvol management-tandem vormde. Maar King blijft in de buurt om te kijken of alles goed gaat: met de volle instemming van de vergadering werd hij tot de eerste ere-voorzitter van BA benoemd.

De volle congreszaal van het Barbicon Centre in de Londense City gaf King na zijn bekendmaking nog vele open doekjes. De aandeelhouders lopen weg met de luchtvaartkoning die begin jaren tachtig op verzoek van de toenmalige Britse premier Margaret Thatcher British Airways veranderde van een verlieslijdende staatsmaatschappij tot een geprivatiseerde, winstgevende onderneming. "Bloody Awful' werd weer British Airways en het trotse thuisfront doopte de maatschappij in de reclame tot "the favourite airline of the world''.

In 1987 bracht King - ondanks zijn adelstitel die in combinatie met zijn achternaam het mooiste doet vermoeden is hij gewoon zoon van een postbode - het concern naar de beurs. Sindsdien vervoerde BA 120 miljoen mensen, vloog de blauw-rode vloot liefst 1.200 miljoen mijl en zette BA 1,3 miljard Britse pond om, rekende King zijn gehoor gisteren voor. Volgens King vertrekt of landt er tegenwoordig elke minuut ergens op de wereld wel één van de 230 BA-vliegtuigen.

De aandeelhouders klapten hun handen blauw om de zonnige feiten en cijfers. Al het goede nieuws heeft ze weer een flink dividend opgeleverd. Dat het salaris van King op basis van een "performance related bonus' ruim twee ton hoger uitkwam en ook Marshalls loon met 45 procent steeg, riep geen enkele vraag op. Dik verdiend, zo vond men. King was vorig jaar, toen de resultaten van British Airways als gevolg van de Golfoorlog tegen vielen, de eerste om zijn salaris te korten. Het resultaat voor belastingen is nu meer dan verdubbeld tot 285 miljoen Britse pond. Per aandeel ontvingen de aandeelhouders zelf 7,24 pence.

BA's aandeelhouders beschouwen de jaarvergadering als een dagje uit. Zo zit het programma ook in elkaar. Anderhalf uur voor aanvang van de echte aandeelhoudersvergadering is het publiek al welkom om naar filmpjes van vroeger te kijken, "live' ondersteund door muziek van de eigen British Airways-brass band. De meest recente reclamefilmpjes passeren de revue om vervolgens de band onder circusachtig geroffel van pauken de topact van de dag te laten aankondigen: als waren zij trapeze-artiesten wandelen de members of the board of directors het toneel op. Als tien man achter de tafel zitten, kondigt een stem “our honourable chairman, lord King of Wartnaby” aan. Aan de hand van een stewardess verschijnt King onder veel applaus vanachter de coulissen en start routineus, zonder ook maar een keer op een blaadje te kijken, zijn "one-man-show'.

Het is duidelijk dat Sir Colin Marshall in dat opzicht voor een onmogelijke taak staat. Beter dan Lord King kan hij het niet doen. Hij dekte zich gisteren in door aan te kondigen in ieder geval “hetzelfde pad te blijven volgen”. “Er komt geen wezenlijke verandering van het beleid. We werken al negen jaar samen en zijn altijd "one mind' geweest”, aldus Marshall. Daarmee probeerde hij geruchten als zouden King en hij onenigheid hebben over bepaalde beleidskwesties te ontzenuwen. Gisteren deden beiden het voorkomen alsof zij inderdaad de beste maatjes zijn.

Sir Colin, zoals de nieuwe topman van BA kortweg wordt genoemd, is niet anders gewend dan King in de buurt te hebben. Hij werd in 1983 door hem binnengehaald toen King net begonnen was de Britse luchtvaartmaatschappij te privatiseren. Nu moet Marshall ervoor zorgen dat BA uiteindelijk zal behoren tot de tien grote luchtvaartmaatschappijen die er volgens de luchtvaartwereld aan het eind van deze eeuw nog over zijn.

En wat er ook gebeurt: BA moet Brits blijven, wreven de aandeelhouders de nieuwe chairman gisteren nog even onder de neus. De machtige aandeelhouders, die tijdens de onderhandelingen tussen KLM en BA vorig jaar hun invloed al lieten gelden, willen onder geen beding in de toekomst onder Amerikaanse vlag vliegen. De kans daarop is groter geworden nu BA vorige week bevestigde in gesprek te zijn met USAir en TWA over vergaande samenwerking. Gisteren kon men niet meer melden dan dat “de gesprekken bezig zijn en alles heel gevoelig ligt”.

Maar BA praat met meer partijen. Sir Colin wijst daarbij met nadruk op de VS, zijn tweede thuis zoals hij het gisteren noemde. De Brit woonde en werkte er enige jaren en gaf toe een zwakke plek voor Amerika te hebben. BA is erg voorzichtig. De maatschappij wil geen enkel risico nemen en zal daarom ook geen haast maken, onderstreepte de top gisteren. Anders zouden de aandeelhouders wel eens kunnen gaan piepen, en dat zijn ze in Londen niet gewend.