Reis Z-Afrika in overleg met Botha afgelast

DEN HAAG, 14 JULI. De Nederlandse regering heeft het besluit om op 10 en 11 augustus geen officieel bezoek aan Zuid-Afrika af te leggen genomen in overleg met de regering van Zuid-Afrika. Tijdens een drie kwartier durend telefoongesprek, dat minister Van den Broek van buitenlandse zaken afgelopen vrijdag vanuit Helsinki met zijn Zuidafrikaanse collega Botha voerde, kwam men gezamenlijk tot de conclusie dat een bezoek van premier Lubbers en de ministers Van den Broek en Kok op dit moment “niet opportuun” zou zijn.

In de brief, die de regering daarvover aan het begin van de middag aan de Tweede Kamer stuurde, wordt gesproken van "uitstel'. “De regering hoopt, zodra zulks in goed overleg met de meest betrokkenen opportuun wordt geacht, een nieuwe bezoekafspraak te kunnen maken”, zo staat er voorts. De opschorting van de Codesa-onderhandelingen tussen de partijen in Zuid-Afrika “vergt thans ten volle de aandacht, met name van de bij het Codesa-proces meest betrokken partijen”.

In het Nederlandse parlement is het uitstel met instemming begroet. Onmiddellijk na de opschorting van het Codesa-proces als gevolg van het bloedbad in Boipatong, was een meerderheid van de Tweede Kamer al van mening dat een zwaar Nederlands bezoek op dit moment weinig zin zou hebben. Minister Van den Broek zei bij een discussie daarover in de Kamer destijds reeds dat “onder de huidige omstandigheden niet goed valt in te zien hoe een bezoek een bijdrage kan leveren aan het democratiseringsproces”. En dat laatste was steeds de bedoeling van het Nederlandse bezoek geweest, ook toen het in een eerder stadium - februari dit jaar - werd opgeschort.

Ook premier Lubbers heeft in de afgelopen dagen contact gehad met president De Klerk in Zuid-Afrika. Het ANC, dat zich fel tegen een bezoek op dit moment had verklaard, is via de Nederlandse ambassade in Pretotia geinformeerd. ANC-woordvoerder Carl Niehaus sprask van een “verstandig besluit”. Onder de huidige omstandigheden zou de komst van premier Lubbers naar zijn mening “een verkeerd signaal” hebben gegeven. Na de vorming van een overgangsregering zal ook het ANC, aldus Niehaus, “de Nederlandse ministers met open armen ontvangen”.