Festijn van Democraten tot in details geregisseerd

NEW YORK, 14 JULI. Een oude man pinkt een traan weg, als de sneeuwwit gekapte gouverneur van Texas, Ann Richards, praat over de toekomstverwachtingen van haar kleindochter Lilly. Het is een van de vele georchestreerde momenten bij de opening van de Democratische Conventie, gisteren. De televisiecamera's doen zich tegoed aan kleindochter Lilly. De producers hebben de toespraak van Richards van tevoren kunnen inzien, zodat ze de camera's op tijd naar de kleine Lilly kunnen dirigeren. Zij doet haar best om gewoon te kijken ondanks de helverlichte commotie om haar heen.

Tot op de minuut nauwkeurig zijn de handelingen van de conferentie gepland. De emotionele intermezzo's, het America is Beautiful gezongen door een klein jongetje, de trompetromances, het galmende koor bij een verzameling weldoeners, die op het podium worden geëerd. De handelingen op het podium worden vergroot op een onmetelijk televisiescherm. Sommige delegatieleden zijn carnevalesk uitgedost met strooien reuzekronen, hoedjes en kleurige T-shirts.

Politics is fun voor deze delegatieleden, van wie de overgrote meerderheid de 45 is gepasseerd. De toespraken zijn peptalks vol gelukwensen voor zichzelf en zeer simpele veroordelingen van president Bush. “Wat we kunnen doen, is geloven in de mogelijkheid om te winnen. We kunnen het doen”, zei voormalig Congreslid Barbara Johnson. “Er is een crisis van betekenis”, zegt senator Bill Bradley. “De mensen zijn het moe”.

In de achtergangen van het stadion is het door televisiejournalisten aangemoedigde rituele gevecht voor de beeldschermen een soort wedstrijd catch tussen ogenschijnlijk dreigende, worstelaars (Ik zal De Grote Hulk tot moes slaan), waarbij het publiek weet dat de afloop al vaststaat.

Zowel Amerika's enige zwarte gouverneur Wilder als de mislukte linkse presidentskandidaat Jerry Brown, eiste gisteren de aandacht. Beiden onthielden ze hun steun aan Clinton. Wilder flirtte zelfs met eventuele steun aan Perot. Zij laten nog op zich wachten en steunen Bill Clinton nog niet. De supporters van Brown joelen “Laat hem spreken” en houden hun plakkaten omhoog “Take Back America”, zodra de voorzitter van de Democratische partij het woord neemt. Uiteindelijk werd aan Brown toegezegd dat hij zou mogen spreken. Hij heeft het aanbod nog niet geaccepteerd. Persoonlijk geniet Brown weinig steun maar zijn klacht over de corrupte politiek heeft wel weerklank gevonden en drijft veel mensen naar de onafhankelijke kandidaat Ross Perot.

Zwarte deelnemers aan de conventie vonden dat zij onvoldoende aan bod kwamen. Bill Clinton “speelt hard tegen hard tegen de zwarten” klaagde zelfs de milde, zwarte burgemeester van New York, David Dinkins. Gouverneur Wilder, een uitgesproken centrist en met Clinton mede-oprichter van de Democratic Leadership Conference, de conservatieve vleugel van de partij, was bitter, omdat hij geen enkele rol heeft tijdens de conventie. Clinton wil daarentegen niet de indruk wekken dat hij een knieval maakt voor iedereen. Hij heeft weinig geduld met degenen die hem niet aanbevelen.

De Democratische leider, Jesse Jackson, mag morgenavond spreken, als op de andere netten de All Star Game van baseball in volle gang is. Ook AIDS en abortus worden dan snel ongemerkt afgehandeld. Clinton heeft een bijna panische angst om dit keer de blanke conservatieve Democraten uit de voorsteden van zich te vervreemden. Jesse Jackson heeft een zeer negatief imago onder blanke Amerikanen. De afstandelijkheid van Clinton stoort zwarte leiders. De meeste zwarten stemmen traditiegetrouw Democratisch.

Maar het zijn rituele discussies, want het gaat voornamelijk om de vertoning. De meeste Amerikanen zien de voortgang in de conventie in zwaar gefilterde vorm. Televisiejournalisten en commentatoren leggen naar hartelust uit en proberen de actie erin te houden. Voor het avondnieuws op de drie voornaamste netten gebeurt er niets anders in de wereld dan deze conventie. Ook de kranten schrijven geestdriftig over “een zachter imago voor Hillary Clinton”, dat door de Democraten wordt gepresenteerd. Alleen de voor publiciteit opgewekte schijn is al voldoende voor verhalen in The Washington Post en The New York Times.

De populariteit van Clinton stijgt door de uitgebreide aandacht voor hem en hij ligt nu aan kop in de opiniepeilingen. Dat zegt weinig over de verkiezingen in november. De Democraat Michael Dukakis, die vier jaar geleden de verkiezingen verloor, lag vlak na de Democratische conventie meer dan 10 procent voor op George Bush in de peilingen. Maar dan moet de eindstrijd nog beginnen. “Het komt erop aan dat de conventie de aandacht van de televisie de hele week vasthoudt”, commentarieerde de anchorman, Peter Jennings, van ABC-nieuws gisteravond in een nieuwsuitzending vanuit het stadion. Hij is anders dan zijn meeste landgenoten nog steeds gefascineerd door dit lege spiegelpaleis van een conventie die in feite bij het begin al was afgelopen.