Baker terug naar M-Oosten; Rabin roept Arabieren op tot vrede

TEL AVIV, 14 JULI. De nieuwe Israelische premier Yitzhak Rabin heeft gisteren in zijn regeringsverklaring de Palestijnen en Arabieren tot vrede opgeroepen.

De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, James Baker, komt zondag naar het Midden-Oosten om de vredesoproep van Rabin om te zetten in een versnelling van het vredesproces. De eerste Arabische reactie is tamelijk negatief, terwijl Palestijnse leiders zich bemoedigd toonden.

“Geef vrede een kans en stop al het geweld en terrorisme (de intifadah) ten tijde van de besprekingen over de Palestijnse bestuursautonomie”, zei Rabin tot de Palestijnen in de bezette gebieden. Hij waarschuwde het Israelische volk dat de nieuwe politiek, die afwijkt van het gevallen Likud-bewind, “pijn zal doen en tranen zal laten vloeien”.

Kort nadat zijn regering gisteravond met 67 tegen 53 stemmen het vertrouwen van de Knesset had gekregen nodigde president George Bush de Israelische socialistische leider uit voor een bezoek aan het Witte Huis, dat volgende maand zal plaatshebben.

Politieke kringen in Jeruzalem veronderstellen dat Rabin wegens zijn vredespolitiek de Amerikaanse kredietgarantie van tien miljard dollar voor de opvang van de immigratie uit de vroegere Sovjet-Unie geheel of gedeeltelijk zal krijgen.

Rabin legde in zijn regeringsverklaring de nadruk op een zo snel mogelijk akkoord met de Palestijnen in de bezette gebieden over zelfbestuur en waarschuwde dat het atoomgevaar in het Midden-Oosten een urgente oplossing van het Israelisch-Arabisch conflict voorschrijft.

Hij nodigde de Jordaans-Palestijnse onderhandelingsdelegatie uit voor informeel overleg in Jeruzalem over het opzetten van de Palestijnse bestuursautonomie volgens de akkoorden van Camp David. Ook deed hij een beroep op de Jordaanse koning Hussein en de presidenten van Syrië en Libanon om zich vanaf het spreekgestoelte van de Knesset rechtstreeks tot het Israelische volk te wenden. Rabin verklaarde zich bereid naar Amman, Damascus en Beiroet te gaan om de zaak van de vrede te dienen.

In een veranderende wereld is het volgens Rabin zaak dat Israel zich losmaakt van de gedachte dat de “hele wereld tegen ons is”. “We moeten aansluiting zoeken bij de internationale ontwikkeling naar vrede, verzoening en samenwerking die zich dezer dagen over de wereld verspreidt om te voorkomen dat wij alleen komen te staan.”

Pag.4: Rabin waarschuwt voor nucleaire wedloop

In deze geest, met verbetering van de betrekkingen met de VS en Europa voor ogen, riep Rabin de Palestijnen op de voorgestelde bestuursautonomie als tussenoplossing (volgens de akkoorden van Camp David) te aanvaarden. “Jullie zullen niet alles krijgen wat jullie willen. Wij ook niet. Neem voor eens en voor altijd het lot in eigen handen.”

Tot de in armoede en ellendige omstandigheden levende Palestijnen in de vluchtelingenkampen in de bezette gebieden zei Rabin: “Jullie hebben geen enkele dag vrijheid of vreugde in jullie leven gekend. Wij bieden jullie het eerlijkste en meest levensvatbare voorstel vanuit ons standpunt aan: zelfbestuur met al zijn voordelen en beperkingen. Laat deze kans, die misschien nooit meer terugkomt, niet lopen!”

Rabin beschuldigde het Palestijnse leiderschap ervan iedere geboden kans op vrede te hebben gemist en zo verantwoordelijk te zijn voor het lijden van het Palestijnse volk. “Jullie oorlog tegen ons is mislukt. Honderd jaar bloedvergieten en terreur tegen ons heeft jullie alleen maar ellende, vernedering en pijn bezorgd.”

Voor de eerste maal ging een Israelische premier in een regeringsverklaring in op de atoombewapeningswedloop in het Midden-Oosten. Rabin zei dat zijn regering zich in overleg met andere landen zal inspannen om te voorkomen dat een van haar vijanden de beschikking zal krijgen over het atoomwapen. Volgens hem dwingt deze situatie Israel ernstig na te denken over beëindiging van het Israelisch-Arabische conflict zodat de Israeliërs in vrede met de Arabische buurlanden kunnen leven.

Met Palestijns zelfbestuur als overgangsfase voor ogen legde Rabin er de nadruk op dat er van totale ontruiming van bezet gebied, zoals ten tijde van de sluiting van de vrede met Egypte, geen sprake zal zijn. Ook valt er niet te spreken over de ondeelbaarheid van Jeruzalem als Israels hoofdstad en zal de nederzettingenpolitiek langs de “confrontatiegrenzen” doorgaan.

Dat Rabin uit is op politieke vernieuwing bleek ook uit de erkenning dat Israel “jarenlang de Israelische Arabieren en druzen verkeerd heeft behandeld”. Hij beloofde dat zijn regering zich zal inspannen de daardoor ontstane kloof tussen joden en Arabieren op tal van gebieden - overheidssteun aan gemeenten, onderwijs, kinderbijslag - te dichten. Met deze verklaring heeft Rabin zich ten minste voor een jaar van de steun verzekerd van de Arabische Democratische Partij en de communisten, die gisteren met hun vijf stemmen zijn regering steunden.