Zuid-Afrika trots op terugkeer van voetbalelftal

JOHANNESBURG, 13 JULI. De "ontembare leeuwen' van Kameroen zijn getemd en Zuid-Afrika heeft een “morele overwinning” behaald. De zondagskranten in Johannesburg reageerden enthousiast en trots op het resultaat van de drie vriendschappelijke interlands, die het Zuidafrikaanse nationale team de afgelopen week speelde tegen de meest gelauwerde voetballers van Afrika.

Zuid-Afrika won de eerste wedstrijd tegen Kameroen in Durban met 1-0, verloor de tweede in Kaapstad met 2-1 en speelde afgelopen zaterdag met 2-2 gelijk in het stadion van Soweto, de zwarte stad bij Johannesburg. Het was een geslaagde terugkeer in de internationale voetbalwereld, die echter aantoonde dat 28 jaar buitenspel wegens de sportboycot niet ongestraft kon blijven. Het Zuidafrikaanse voetbal, de sport van de zwarten, mist zo veel tempo en taktisch inzicht dat het voorlopig op het allerhoogste niveau niet kan meekomen.

De 55.000 bezoekers in 'Soccer City', onder wie een zeer kleine minderheid blanken, zaten er zaterdag niet mee. Ze vierden de interland als een sportbevrijdingsdag: er werd gedanst, gezongen en opgewonden aangemoedigd. Er hing, behalve een zoete geur van dagga - de plaatselijke softdrug - een vreedzame sfeer die de bewoners van de townships zich vaker zouden wensen.

De fans zagen het Zuidafrikaanse team door doelpunten van Chipa Masinga en Bennet Masinga twee keer terugkomen na een achterstand. Zuid-Afrika heeft twee blanke spelers: keeper Mark Anderson en aanvoerder Neil Tovey, een zwoegende middenvelder van het type André Hoekstra-in-opleiding. De meest opvallende spelers waren Doctor Khumalo en middenvelder Augustine Makalakalane, die bij FC Zürich speelt en de ervaring aan de dag legde die zijn medespelers missen. Het Zuidafrikaanse team verplaatste de bal traag en wist nauwelijks een voorzet vanaf de zijkanten voor het doel te produceren. Maar het toonde energie en strijdlust en daarmee hield het Kameroen de tweede helft onder druk.

Het elftal van Kameroen deed in niets denken aan de technische en atletische kwartfinalisten van de WK in 1990. Het speelde mat en sloom en had alleen door Jean-Claude Pagal, die in Frankrijk bij Saint Etienne speelt, nu en dan een creatieve inval. De inmiddels 40-jarige Roger Milla, de spits die wereldberoemd werd door zijn tango's met de cornervlag na een doelpunt, hield zijn optreden beperkt tot de middencirkel, van waaruit hij soms fijnzinnige passes naar niet-begrijpende medespelers gaf.

Bijna was de tournee van Kameroen niet doorgegaan. De president van het land had na een oproep tot een nieuwe sportboycot door sommige ANC'ers na het bloedbad in Boipatong op 17 juni, waarbij 39 mensen om het leven kwamen, aangekondigd het team thuis te zullen houden. Dat zou betekenen dat zwarte sportliefhebbers de eerste slachtoffers zouden worden van een boycot. Door persoonlijke bemiddeling van Nelson Mandela werd de fout hersteld. De staking van zwart personeel van de televisie voorkwam alsnog dat het grootste deel van de zwarte bevolking in Zuid-Afrika het eerste internationale optreden van hun helden kon zien.

Als substituut voor een boycot bedacht het ANC dat sporters zwarte rouwbanden met de woorden "Peace and Democracy' moeten dragen, maar de rugbyers weigeren, het Internationale Olympische Comité heeft gewezen op problemen met de zwemmers in Barcelona en de voetballers deden na één wedstrijd de banden af, omdat ze in strijd waren met de internationale FIFA-regels.

De oproep voor vrede had ook wat potsierlijk gestaan in de tweede wedstrijd, toen twee man van het keihard spelende Kameroen van het veld werden gestuurd. De spelers van Kameroen toonden hun medeleven met de slachtoffers van Boipatong met een minuut stilte voor de wedstrijden en een bezoek aan het woonoord.

De terugkeer van Zuid-Afrika krijgt volgende week een vervolg. Het Engelse Crystal Palace komt als eerste buitenlandse club op bezoek en speelt twee wedstrijden tegen Kaizer Chiefs en Orlando Pirates. Nelson Mandela heeft de in Zuid-Afrika immens populaire Ruud Gullit per brief persoonlijk verzocht als gastspeler de thuisclubs te versterken, maar hier gaat men er vanuit dat de Nederlander wegens de belangen van AC Milan in Italië zal blijven.