Onderwijs moet hoger loon deels zelf betalen

DEN HAAG, 13 JULI. Minister Ritzen (onderwijs) moet de helft van de zaterdag aangekondigde salarisverhoging voor het onderwijs uit zijn eigen begroting betalen.

De onderwijsorganisaties hebben de 211 miljoen extra uitgaven inmiddels als “onvoldoende” van de hand gewezen. Zij willen 700 miljoen voor volgend jaar.

Ritzen, die zich na afloop van het kabinetsberaad tevreden toonde, betaalt de helft van de 211 miljoen met meevallers uit zijn begroting. De andere helft komt uit de algemene middelen van het kabinet. Alle departementen moeten daarvoor bezuinigen omdat ze slechts gedeeltelijk compensatie krijgen voor de prijsstijgingen. Van de 1,3 miljard gulden die hiervoor was gereserveerd, wordt 700 miljoen niet aan hen uitgekeerd maar besteed aan onder meer de salarisverhogingen.

In de jaren na 1993 blijven de andere departementen slechts meebetalen aan de salarisverhoging als Ritzen erin slaagt te bezuinigen op de duur en de hoogte van de werkloosheidsuitkeringen. Deze korting geldt alleen voor nieuwe gevallen. Vorig jaar boekte Ritzen ook al een bezuiniging van 150 miljoen op de wachtgelden door maatregelen te nemen om het aantal werklozen in het onderwijs te beperken. Deze bezuiniging is echter nog niet gerealiseerd.

De onderwijsbonden ABOP, KOV, PCO en NGL hebben de nieuwe bezuinigingen op de wachtgeldregelingen al “onbespreekbaar” genoemd. Omdat Ritzen met deze bezuinigingen een deel van de salarisverhogingen moet realiseren, zeggen de bonden een sigaar uit eigen doos gepresenteerd te hebben gekregen. Volgens financieel specialist van de PvdA, A. Melkert, hoeft echter slechts 100 miljoen van de 633 miljoen in 1996 van de opbrengsten uit de wachtgelden te komen. Niettemin zetten de bonden hun voorbereidingen van de landelijke staking op 24 september voort.

De organisatie die opkomt voor de belangen van de jonge leerkrachten (de zogenoemde Nahossers) zal daaraan niet mee doen omdat zij wel redelijk tevreden is met het kabinetsbesluit. Woordvoerder S. de Haan wijst er op dat de onderwijsvakbonden “eerder geen moeite hadden om geld bij jonge leerkrachten weg te halen”. Hij vindt dat daarom nu best op de wachtgeldregeling gekort kan worden ten gunste van de salarissen van jonge leraren.

De 60 miljoen gulden die het kabinet volgend jaar uittrekt voor de bouw van 660 nieuwe cellen wordt eveneens gefinancierd uit de 700 miljoen niet-uitgekeerde prijscompensatie. Op deze manier wordt ook de helft van een kostenoverschrijding van 440 miljoen gulden op het budget voor het asielbeleid gefinancierd. De andere helft moet van de gemeenten komen, door asielzoekers sneller over de brengen van dure centrale opvangsplaatsen naar plaatsen in steden en dorpen. Een snellere afhandeling van asielaanvragen en een strenger toelatingsbeleid moeten ook het nodige opbrengen.

Tijdens de begrotingsbesprekingen had minister Hirsch Ballin (justitie) ook laten weten extra geld te willen voor de bestrijding van de zware criminaliteit. Deze wens is niet gehonoreerd.