Nieuwe beweging moet onvrede in ex-DDR onderstrepen; O-Duitsers bundelen krachten

BONN, 13 JULI. Niet met een nieuwe Oostduitse politieke partij maar voorshands met een "Comité voor gerechtigheid' willen Gregor Gysi, de voorzitter van de PDS, en de gewezen Oostduitse CDU-minister Peter-Michael Diestel de grote ontevredenheid in de vroegere DDR gaan bundelen.

Op de oprichtingsbijeenkomst, zaterdag in Berlijn, sloten zij niet uit dat uit het comité een politieke partij zal ontstaan die in 1994 bijvoorbeeld aan de gemeenteraadsverkiezingen gaat deelnemen. Met ingang van vandaag kunnen in Oost-Duitsland lokale en regionale afdelingen van het comité ontstaan. Zij moeten helpen verhinderen - onder andere door druk op de bestaande partijen - dat Oostduitsers “als tweederangsmensen politiek, economisch, sociaal en culturureel buitenspel worden gezet”. Het werk van deze comités moet uit particuliere giften worden gefinancierd. Volgens Gysi stelt de PDS, de opvolgster van de communistische SED, daarvoor geen geld beschikbaar.

De CDU en de SPD hebben zeer kritisch op het ontstaan van het comité gereageerd. Minister Angela Merkel (vrouwenzaken), de uit Oost-Duitsland afkomstige vice-voorzitter van de CDU, sprak van “demagogie” en een “gevaarlijke en onverantwoordelijke poging om politieke munt te slaan uit de zorgen en onzekerheden van Oostduitse mensen”.

De CDU overweegt Diestel, die onder de laatste DDR-premier Lothar de Maizière (april-oktober 1990) minister van binnenlandse zaken was, te royeren als lid. De secretaris-generaal van de CDU, Peter Hintze, kondigde aan dat zijn partij komende herfst een “brede informatiecampagne” gaat voeren in Oost-Duitsland. Daarin wil de CDU laten merken dat zij de Oostduitse zorgen begrijpt maar “dat er voor de economische vernieuwing geen alternatief is”, aldus Hintze.

De SPD in Bonn waarschuwde “voor overschatting” van de betekenis van het nieuwe comité. Volgens Manfred Stolpe, SPD-premier van de Oostduitse deelstaat Brandenburg, moet het echter “als signaal” wel alle Duitse politici te denken geven.

Het appel van het comité is getekend door 69 bekende personen uit politiek, cultuur, vakbeweging en wetenschap, een derde deel van hen uit West-Duitsland. Tot de ondertekenaars behoren: de vroegere Oostberlijnse evangelische bisschop Forck, de vroegere Westberlijnse burgemeester Albertz, de schrijvers Stefan Heym en Heiner Müller, drager van de DDR-staatsprijs, Günter Maleuda, vroeger voorzitter van de boerenpartij in de DDR, het Bondsdag-lid Christa Schenk (Bündnis '90), de dissidente katholieke theoloog Jürgen Drewermann alsook Heinrich Fink, de om zijn vroegere relatie met de DDR-staatsveiligheidsdienst vorig jaar ontslagen rector van de Berlijnse Humboldt-universiteit.