Nieuw motief in zaak-Cools: smeergeld voor partijkas PS

BRUSSEL, 13 JULI. In het onderzoek naar de moord op de Belgische staatsman André Cools is een tweede motief opgedoken. Corruptie binnen de Parti Socialiste in de vorm van smeergeld voor de partijkas. De moord werd tot nu toe in verband gebracht met een aandelenzwendel door een partijgenoot, die Cools naar buiten zou hebben willen brengen.

Dit weekend lekte een verklaring uit die de betreffende partijgenoot Alain van der Biest in november bij de rechter aflegde en de zaak lijkt om te draaien. In partijtop is er grote opschudding door ontstaan - het partijblad Le Peuple commentarieert vanochtend dat de PS “zijn allerzwaarste moment in de geschiedenis doormaakt” en roept Justitie toe: “Vindt ons de vuiligheid”.

Van der Biest vertelde de rechter dat een handvol topfunctionarissen in de partij (inclusief Cools) smeergeld van bedrijven ontvangen (hebben). Hij noemde onder meer de Waalse premier Guy Spitaels, partijvoorzitter Philippe Busquin en ex-minister van Defensie Guy Coëme, naast de provinciale gouverneur en de voorzitter van de Luikse PS.

André Cools zou in april 1990 bij de overdracht van zijn functie als minister van binnenlandse zaken in de regionale Waalse regering Van der Biest hebben gevraagd hiermee door te gaan. Van der Biest zou onder meer moeten beslissen over de bouw van waterzuiveringsinstallaties. Van der Biest zegt overigens aan de smeergeldpraktijken een einde te hebben gemaakt. Dat dergelijke corruptie in Wallonië niet ongebruikelijk is, wordt onverwacht bevestigd in een vraaggesprek dat De Morgen zaterdag afdrukte met de minister van wetenschappen Jean-Maurice Dehousse van de PS: “Zelf was ik acht jaar minister en natuurlijk heeft men mij enveloppes aangeboden. Als je die aanvaardt - ook al is het voor de partij - ben je verloren, want gebonden”.

Van der Biest kwam vorige maand in grote moeilijkheden toen hij ervan werd beschuldigd de opdrachtgever voor de moord te zijn geweest. Cools zou hebben ontdekt dat Van der Biest betrokken was geweest bij een grote diefstal van spaarbewijzen, zogeheten kasbons, op vliegveld Zaventem. Om aangifte door Cools te voorkomen zou Van der Biest via de Italiaanse connecties van zijn secretaris een huurmoordenaar uit Sicilië hebben laten overkomen. De Waalse politicus zou zelf de 750.000 frank voor de moord in een café aan hebben overhandigd. Dat geld zou afkomstig zijn geweest van de gestolen kasbons.

De secretaris van Van der Biest en zijn chauffeur zouden ook medeplichtig zijn geweest bij pogingen de spaarbewijzen te verzilveren. Via het kabinet van Van der Biest zou de secretaris, een ex-politieman, hebben uitgezocht of bepaalde spaarbewijzen in het opsporingsregister voorkwamen. Ook zou er met zijn dienstauto een rit naar Liechtenstein zijn gemaakt om daar de spaarbewijzen te incasseren. Bij het politiebureau waar de secretaris ooit als politieman werkte is inmiddels huiszoeking gedaan.

Van der Biest, die vorige week bijna dagelijks op het parket moest verschijnen, ontkent intussen hardnekkig. Hij noemt de beschuldigingen aan zijn adres een "afrekening' en vindt dat er nu "uit politieke berekening misbruik wordt gemaakt' van zijn verklaringen van vorig jaar. De onderzoeksrechter ondervroeg toen grote delen van het kader van de PS om een beeld te krijgen van de persoon en de relaties van Cools. Volgens Van der Biest zou er met smeergeld zijn gewerkt bij de aanschaf van de Italiaanse Agusta-helikopters voor het Belgische leger en bij overheidsopdrachten in de afvalsector en bij de elektriciteitsmaatschappij.

Hij ontkent echter weer in een verklaring aan de Franstalige radio dit weekend dat hij Spitaels, Busquin en Coëme zou hebben beschuldigd. Van der Biest was behalve regionaal minister, ook ex-minister van Pensioenen in het kabinet Martens en fractieleider van de PS in het parlement. Als nationaal minister werd hij aan de kant gezet omdat hij tijdens een dienstreis in Zweden zo dronken was geweest dat hij zijn werk niet meer kon doen.