Na berichten over inzet van helikopters op Bougainville; Australië in verlegenheid

WELLINGTON, 13 JULI. De Australische regering maakt zich zorgen over berichten dat door Australië ter beschikking gestelde helikopters zijn betrokken bij gevechtshandelingen op Bougainville. Op dit koperrijke eiland vecht een leger van opstandelingen voor onafhankelijkheid van het veel grotere Papua New Guinea. Volgens een overeenkomst tussen Australië en Papua New Guinea mogen de helikopters niet bij gevechtshandelingen worden gebruikt.

De Australische premier, Paul Keating, acht een officieel onderzoek naar mogelijk misbruik van de helikopters onnodig, maar politieke waarnemers verwachten dat de Australische inlichtingendiensten informatie over het gebruik zullen verzamelen. Keating woonde vorige week de jaarlijkse vergadering bij van het South Pacific Forum, die werd gehouden in Honiara, de hoofdstad van de Solomon Eilanden.

De situatie in Bougainville maakte overigens geen deel uit van de officiële agenda van deze bijeenkomst van de Onafhankelijke Staten van de Stille-Oceaanregio. Het protocol van het Forum verbiedt discussie over binnenlandse aangelegenheden.

Sympathisanten van het Revolutionaire Leger van Bougainville hebben de vergadering van het Forum echter aangegrepen om de regering van Papua New Guinea te beschuldigen van het schenden van mensenrechten. “Papua New Guinea denkt de oorlog te kunnen winnen door superieure wapens, een overvloed aan munitie en door Australië beschikbaar gestelde patrouilleschepen en helikopters”, aldus de Australische advocate Rosemary Gillespie op een persconferentie. De advocate verklaarde onlangs zelf beschoten te zijn vanuit een Australische helikopter toen haar boot die met voedsel en medicijnen een overtocht van de Solomon Eilanden naar Bougainville maakte onder vuur kwam.

Clandestiene radiozenders in Bougainville stellen dat het leger van Papua New Guinea op 17 en 18 mei, op de tweede verjaardag van het uitroepen van de onafhankelijkheid, in het dorp Wakunai honderden mensen heeft vermoord.

Premier Rabbie Namaliu van Papua New Guinea heeft verklaard dat de bevolking van Bougainville het Revolutionaire Leger vreest in plaats van het regeringsleger en daarom in groten getale wegvlucht uit gebieden die in handen van het Revolutionaire Leger zijn. Volgens de premier verblijven tienduizenden vluchtelingen nu in regeringskampen in Bougainville. “Het Revolutionaire Leger is wanhopig, omdat het strijdt tegen de onvermijdelijke terugkeer van het eiland tot Papua New Guinea. Daardoor zijn de waarheid en de feiten geweld aangedaan in de verklaringen van het Revolutionaire Leger”, aldus Namaliu.

Een bisschop van de protestantse United Church, John Zale, getuigde vorige week in Honiara dat hij ooggetuige was geweest van talrijke misdaden van troepen van het leger van Papua New Guinea. “Ik ben hier om u te vertellen dat Papua New Guinea de wereld heeft voorgelogen. Ik zeg dit met een zuiver geweten en in het aangezicht van God de Vader”, aldus Zale.

Volgens Zale zijn 6.000 van de 160.000 eilandbewoners om het leven gekomen als gevolg van gevechten en de economische blokkade van Bougainville, die is ingesteld door de marine van Papua New Guinea. Duizenden eilandbewoners zouden het slachtoffer zijn geworden van voedsel- en medicijngebrek.