Gescheiden ontwikkeling

DE AMSTERDAMSE burgemeester Van Thijn heeft er deze maand een belangrijke functie bijgekregen: het voorzitterschap van het ROA, het regionale overlegorgaan Amsterdam.

Dit moet uitgroeien tot het nieuwe bestuurlijke onderdak voor het grootstedelijke gebied rondom de hoofdstad. Maar op voorhand belooft het bestuurlijke bouwsel enige gaten te vertonen. De politie krijgt en de arbeidsvoorziening hanteert al een eigen gebiedsindeling die zich weinig aantrekt van het nieuwe bestuursorgaan. Het recente plan voor de vervoersregio's van de commissie-Brokx belooft minimaal twee nieuwe frictiepunten voor het ROA op te leveren.

Het gevaar van frictie blijft niet beperkt tot Groot-Amsterdam. Voor het hele land voorziet het plan-Brokx 21 regio's, de politie wordt verdeeld in 25 regio's en de arbeidsvoorziening heeft er 28. De politie krijgt op haar beurt te maken met 50 brandweerregio's, terwijl de jeugdhulpverlening weer haar eigen indeling in 42 regio's kent en de instellingen voor ambulante geestelijke gezondheidszorg 57.

DE BESTUURLIJKE kaart van Nederland valt zo langzamerhand nog alleen te lezen met behulp van een vuistdikke stapel transparante overlays. Een “ultieme gekte” noemde minister Dales van binnenlandse zaken het medio mei zelf op de radio. Vorig jaar deze tijd gewaagde zij in de vervolgnota Besturen op niveau iets diplomatieker van de noodzaak de bestaande verhoudingen en sectorale verbanden “uit te zuiveren”. De vraag is alleen hoe dat dient te gebeuren. Het kabinet verwerpt een “blauwdruk”, wil niet “terugredeneren vanuit een bepaalde oplossing”, maar geeft de voorkeur aan een “procesmatige aanpak” naar maat van de afzonderlijke nieuwe bovengemeentelijke bestuursgebieden. Even leek het alsof de politieregio's toch een voortrekkersrol in het proces van bestuurlijke herverkaveling zou worden toebedacht, maar eind vorige maand wees minister Dales dit in antwoord op Kamervragen met zoveel woorden af.

De gescheiden ontwikkeling van de regionale bestuursvorm en de sectorale regio's gaat intussen onverminderd verder. Bovendien is onduidelijk hoe de gegroeide lappendeken aan gebiedsindelingen en -organen - met bijbehorende gevestigde belangen - zal worden teruggedrongen. Van Thijn pleitte in deze krant voor een nationaal debat over het binnenlandse bestuur: “We hebben veel te veel bestuur in Nederland”. Het zou om te beginnen al heel wat zijn als de komende begroting van Binnenlandse Zaken zich eens ontworstelde aan het jargon van de procesmatigheid en klare taal sprak over het hoe en wat van een sanering.