De Spartaanse djembé-lessen van Mamady Keita

Dembéfola, Ned.3, 20.15-21.25u.

De djembé is een percussie-instrument van de Malinké in Guinee, een soort forse trom. Een djembéfola is een meester op de djembé.

Mamady Keita is zo'n djembéfola. In de derde aflevering van de Afrika-serie van de RVU Educatieve Omroep, die vanavond wordt uitgezonden, zien we Keita tijdens een djembéles in zijn woonplaats Brussel, een vrolijke jongeman van een jaar of vijfendertig die in Europa een internationale carrière heeft opgebouwd sinds hij na de dood van de Guinese president Sekou Touré zijn land verliet.

De documentaire toont de terugkeer, na drie jaar, van Keita naar Guinee, eerst naar Conakry, waar hij wordt verwelkomd met veel muziek, en vervolgens naar zijn geboortedorp Balandougou, ver weg in het binnenland. Stukje bij beetje krijgen we het verhaal te horen, hoe Keita als kind djembé speelde, hoe hij op zijn negende werd ontdekt en werd meegenomen naar een ander dorp, waar hij onder een Spartaans regime les kreeg, compleet met lijfstraffen, “een soort legerregime”. Daarna ging hij naar Conakry, naar het Nationaal Ballet van Guinee, dat door president Touré werd beschouwd als het visitekaartje van Guinee, een soort internationale culturele ambassadeur, en dat daarom ook repeteerde in het presidentiële paleis.

De documentaire Djembéfola is voor alles een programma voor de liefhebbers van Afrikaanse muziek en dans: het is moeilijk niet onder de indruk te raken van de adembenemende snelheid en precisie van dansers en djembéspelers en van de levenslust die eruit spreekt. Maar niet voor niets zijn voor deze beelden de dansers van het Ballet National Djoliba uitgekozen.

De documentaire belicht ook de sfeer van die achteraf-dorpjes in Guinee. We krijgen een dorp te zien waar kinderen djembéles krijgen: peuters die al over een verbazingewekkende vaardigheid beschikken. In een ander dorp zoekt Mamady Keita de man op die hem ooit ontdekte, hem uit zijn geboortedorp meenam en hem die Spartaanse opleiding gaf: “De revolutie had kinderen nodig.” En nog even verderop ligt Balandougou, het dorp waar Mamady Keita werd geboren en dat hij op zijn negende verliet. Het is even tranen met tuiten als de verloren zoon na zoveel jaar terugkeert. Maar vervolgens is het feest, een feest waar het hele dorp aan deelneemt, een feest met veel djembémuziek.