Menselijk falen leidde tot explosie in Uithoorn

UITHOORN, 11 JULI. De explosie die afgelopen woensdag leidde tot een hevige brand op het fabrieksterrein van Cindu in Uithoorn, is veroorzaakt door een “opeenvolging van menselijke fouten”. Bestuur en directie van de Cindu-fabrieken hebben dat gisteravond verklaard op een persconferentie.

Onderzoek heeft uitgewezen dat de zware explosie het gevolg is geweest van een verkeerd mengsel in de zogenaamde polymerisatieketel voor kunstharsen, aldus A. Staalstra, lid van de raad van bestuur van Cindu. De fout werd gemaakt doordat bij het vullen van het reactorvat in de nacht vóór het ongeluk twee tanks met grondstoffen werden verwisseld. In de receptuur stond een verkeerd tanknummer genoteerd. Hierdoor werd in plaats van harsolie een chemisch concentraat toegevoegd dat in combinatie met de overige grondstoffen een “veel te reactief mengsel” vormde.

Dat het tanknummer niet klopte met de grondstof werd vervolgens over het hoofd gezien bij het vullen van het reactorvat. Volgens Staalstra verviel hierdoor de in de procedure ingebouwde “double check”. Vervolgens werd het produktieproces gestart en het mengsel verwarmd. De directie sprak van een “collectieve blunder” van de nachtploeg die het vat had gevuld.

Pas de volgende ochtend, even voor half tien, werd duidelijk dat er iets niet klopte. Temperatuur en druk in de ketel, waarin de reactie van het mengsel inmiddels was begonnen, liepen snel uit de hand. De ochtendploeg waarschuwde de bedrijfsbrandweer. Deze trachtte tevergeefs het mengsel af te koelen door water onder hoge druk door het koelsysteem te persen. Om tien voor tien scheurde de ketel open, veroorzaakte het ontsnapte gas een steekvlam van tientallen meters en stroomde de brandende vloeistof over het fabrieksterrein.

Pag.2: Herbouw in Uithoorn

Kort voordat de explosie plaatsvond werd de fout in het reactormengsel ontdekt bij het opmaken van de voorraadadministratie. De betrokken administrateur trachtte zijn ontdekking telefonisch door te geven aan het bedrijfskantoor, maar alle betrokkenen waren net naar de reactorketel toe. Op het moment dat de administrateur de deur uitging om de ploeg te waarschuwen ontplofte de ketel.

Vooralsnog is er volgens Staalstra “geen enkele aanwijzing dat de ramp te wijten is aan een technisch mankement.” Volgens de directie had de ketel alle vereiste controles zonder problemen gepasseerd. Een extra beveiliging waar provinciale ambteneren op hadden aangedrongen betrof “een verdere verfijning en geen tekortkoming”, aldus de directie. Ook de veiligheidsprocedures zouden op zichzelf in orde zijn geweest.

Staalstra sluit niet uit dat de betrokken fabriek opnieuw zal worden opgebouwd op het Cindu-terrein in Uithoorn. “Wij zijn niet van plan onmiddellijk onze emoties te volgen, maar zoeken naar een rationele oplossing”, aldus Staalstra. Volgens de directeur wordt volgende week overlegd over de aanvraag van een nieuwe vergunning.

Het technische onderzoek naar de ontploffing zal worden voortgezet. Behalve het openbaar ministerie en de arbeidsinspectie, zal ook het bedrijf zelf een onderzoeksinstituut inschakelen. De lichamen van de drie omgekomen leden van de bedrijfsbrandweer zijn inmiddels geïdentificeerd en vrijgegeven. Van de elf gewonden is één slachtoffer er nog bijzonder ernstig aan toe.